Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

भर्तृयज्ञविधानेन शुद्धैः स्थानोद्भवैर्द्विजैः । भर्तृयज्ञविधिं त्यक्त्वा योऽन्येन विधिना नरः

bhartṛyajñavidhānena śuddhaiḥ sthānodbhavairdvijaiḥ | bhartṛyajñavidhiṃ tyaktvā yo'nyena vidhinā naraḥ

بھرتری یَجْن کے مقررہ قاعدے کے مطابق (شرادھ) اسی مقام کے باشندہ پاکیزہ دْوِج برہمنوں سے کرانا چاہیے۔ مگر جو آدمی اس بھرتری یَجْن کی روش چھوڑ کر کسی اور طریقے سے کرے…

भर्तृ-यज्ञ-विधानेनby the procedure of the Bhartṛ-yajña
भर्तृ-यज्ञ-विधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक) + yajña (प्रातिपदिक) + vidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular); भर्तृयज्ञस्य विधानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
शुद्धैःpure
शुद्धैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifier) द्विजैः
स्थान-उद्भवैःborn from that place (local)
स्थान-उद्भवैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthāna (प्रातिपदिक) + udbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); स्थानात् उद्भवः (पञ्चमी-तत्पुरुष)
द्विजैःby Brahmins (twice-born)
द्विजैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
भर्तृ-यज्ञ-विधिम्the rule of the Bhartṛ-yajña
भर्तृ-यज्ञ-विधिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक) + yajña (प्रातिपदिक) + vidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); भर्तृयज्ञस्य विधिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); सम्बन्धवाचक
अन्येनby another
अन्येन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) विधिना
विधिनाby a method/rite
विधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

Viśvāmitra (continuing instruction)

Type: kshetra

Scene: A ritual pavilion near the tīrtha: local brāhmaṇas seated in a row, darbha mats, vessels for arghya; Viśvāmitra emphasizes correct procedure while a pilgrim listens attentively.

D
Dvija (brāhmaṇa)
S
Sthānodbhava (local priests)

FAQs

Dharma is not only intention but also correct method: śrāddha must follow the prescribed vidhi and proper officiants.

The Gayākūpī-associated tīrtha setting, emphasizing that rites there should be conducted with place-native qualified brāhmaṇas.

Perform the śrāddha according to bhartṛyajña-vidhi and employ pure local (sthānodbhava) dvijas.