Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 139

विश्वामित्र उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा चिन्तयामास चेतसि । ब्राह्मणोऽयं सुदेशीयस्तथा भव्यतमाकृतिः । यदि गृह्णाति मे कन्यां तदस्मै प्रददाम्यहम्

viśvāmitra uvāca | tasya tadvacanaṃ śrutvā cintayāmāsa cetasi | brāhmaṇo'yaṃ sudeśīyastathā bhavyatamākṛtiḥ | yadi gṛhṇāti me kanyāṃ tadasmai pradadāmyaham

وشوامتر نے کہا: اس کے کلام کو سن کر میں نے دل میں سوچا—‘یہ برہمن اچھے دیس کا ہے اور نہایت مبارک صورت رکھتا ہے۔ اگر یہ میری بیٹی کو قبول کرے تو میں اسے اسی کے حوالے کر دوں۔’

viśvāmitraḥViśvāmitra
viśvāmitraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac वच् (धातु) + लिट् (लिट्-लकार)
Formतिङन्त; लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
tasyaof him
tasya:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
tatthat
tat:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'vacanam' इति विशेष्ये
vacanamstatement/words
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√śru श्रु (धातु) + त्वा
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वान्त/gerund): having heard
cintayāmāsathought/pondered
cintayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√cint चिन्त् (धातु) + लिट् (लिट्-लकार)
Formतिङन्त; लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम् (आमास-प्रयोग)
cetasiin (his) mind
cetasi:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootcetas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
brāhmaṇaḥa Brahmin
brāhmaṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ayamthis (man)
ayam:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
su-deśīyaḥfrom a good land / well-born
su-deśīyaḥ:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय-उपसर्ग/पूर्वपद) + deśīya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास: सु-देशीयः (of good country/region); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'brāhmaṇaḥ' इति विशेष्ये
tathāalso
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): likewise/also
bhavyatama-ākṛtiḥof very auspicious appearance
bhavyatama-ākṛtiḥ:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootbhavya-tama (प्रातिपदिक; तमप् superlative) + ākṛti (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास: भव्यतमा आकृतिः (most auspicious appearance); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'ayam' इति समानाधिकरण
yadiif
yadi:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्यय (conditional conjunction): if
gṛhṇātiaccepts/takes
gṛhṇāti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√grah ग्रह् (धातु) + लट्
Formतिङन्त; लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
memy
me:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
kanyāmdaughter
kanyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tadthen
tad:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (correlative particle): then/in that case
asmaito him
asmai:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
pradadāmiI will give
pradadāmi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√dā दा (धातु) + प्र + लट्
Formतिङन्त; लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, एकवचन

Viśvāmitra

Scene: Viśvāmitra in regal-sage form (royal attire with ascetic markers) sits in contemplation after hearing the pilgrim; he gazes thoughtfully toward the inner palace where his daughter stands, while attendants remain still—an atmosphere of measured decision.

V
Viśvāmitra
B
Brāhmaṇa
K
Kanyā (daughter)

FAQs

Purāṇic narratives often frame dharma through careful discernment—evaluating character and suitability before major life-giving decisions.

No tīrtha is named in this verse; it functions as narrative context within the broader Tīrthamāhātmya.

Only the intention of kanyā-dāna (giving a daughter in marriage) is indicated; the detailed rite appears later.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App