Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

एतच्च नगरं सर्वं विश्वावसुकृतेऽधुना । संशयं परमं प्राप्तं तेन प्राप्तास्तवांतिकम्

Transliteration

etacca nagaraṃ sarvaṃ viśvāvasukṛte'dhunā | saṃśayaṃ paramaṃ prāptaṃ tena prāptāstavāṃtikam

Translation

وشواواسو نے ابھی جو کچھ کیا ہے، اس کے سبب یہ سارا شہر سخت شبہے میں پڑ گیا ہے؛ اسی لیے ہم آپ کی خدمت میں حاضر ہوئے ہیں۔

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• नगरम्: city
• नगरम्: Karta/Topic (Subject/topic)
• Type: Noun
• Root: नगर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सर्वम्: entire, all
• सर्वम्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘नगरम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• विश्वावसु-कृते: in/at (the place) made by Viśvāvasu
• विश्वावसु-कृते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विश्वावसु (प्रातिपदिक; नाम) + कृत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘विश्वावसोः कृते’ (षष्ठी-तत्पुरुष)

• अधुना: now
• अधुना: Kriya-visheshana (Temporal adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• संशयम्: doubt
• संशयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• परमम्: great, extreme
• परमम्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘संशयम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• प्राप्तम्: has arisen/occurred
• प्राप्तम्: Kriya (Resultative predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे प्रयोगः—‘प्राप्तम् (has arisen/occurred)’

• तेन: therefore/by that
• तेन: Hetu/Karana (Cause/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• प्राप्ताः: have come, arrived
• प्राप्ताः: Kriya (Predicate of subject)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि—‘आगताः’

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन

• अन्तिकम्: near (presence)
• अन्तिकम्: Gati/Karma (Goal as object)
• Type: Noun
• Root: अन्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थे—‘समीपम्’

Speaker

Brāhmaṇas

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A worried delegation describes how Viśvāvasu’s act has shaken the whole city; behind them, faint silhouettes of a cityscape and anxious citizens.

Characters & Entities

• Viśvāvasu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When communal dharma is disturbed, the proper response is to seek authoritative guidance rather than act on confusion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A ‘nagara’ (sacred city) within the Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha-context is implied, though the verse does not name the site explicitly.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it frames the need for a decision regarding purity and expiation.