Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

विप्राणां चाथ पुत्रस्य तदोवाच सुदुःखितः । कृत्वाश्रुमोक्षणं भूरि बाष्पगद्गदया गिरा

viprāṇāṃ cātha putrasya tadovāca suduḥkhitaḥ | kṛtvāśrumokṣaṇaṃ bhūri bāṣpagadgadayā girā

پھر وہ نہایت غمگین ہو کر برہمنوں اور اپنے بیٹے سے بولا؛ بہت سے آنسو بہائے، اور ہچکیوں سے بھری آواز میں کلام کیا۔

विप्राणाम्of the Brahmins
विप्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम् (genitive plural)
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
अथthen
अथ:
Sambandha (क्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम् (sequencing particle: 'then')
पुत्रस्यof (his) son
पुत्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम् (genitive singular)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (then/at that time)
उवाचsaid/spoke
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
सुदुःखितःdeeply sorrowful
सुदुःखितः:
Visheshana of Karta (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुःखित (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित विशेषण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (कर्ता-विशेषण)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund); धातुः: कृ; अर्थः: 'having done'
अश्रु-मोक्षणम्shedding of tears
अश्रु-मोक्षणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअश्रु (प्रातिपदिक) + मोक्षण (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (अश्रूणां मोक्षणम् = shedding of tears); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; 'कृत्वा' इत्यस्य कर्म
भूरिmuch
भूरि:
Visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपरिमाणवाचक-अव्ययम् (adverb: 'much, greatly')
बाष्प-गद्गदयाwith a tear-choked (voice)
बाष्प-गद्गदया:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootबाष्प (प्रातिपदिक) + गद्गद (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (बाष्पेण गद्गदा = choked with tears); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्; 'गिरा' इत्यस्य विशेषणम्
गिराwith (his) speech/voice
गिरा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगिर्/गिरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम् (instrumental singular)

Viśvāvasu (implied by prior verse)

Type: kshetra

Scene: A distressed father addresses brāhmaṇas and his son; tears flow, his speech breaks, the assembly listens in solemn silence.

V
Viśvāvasu
B
Brāhmaṇas
S
Son (Parāvasu)

FAQs

Even righteous acts can cause worldly grief; the Purāṇic narrative acknowledges human emotion amid dharmic duty.

No tīrtha is named in this verse; it is a character-focused narrative moment within the chapter.

No new ritual is prescribed here; it describes the father’s sorrowful address before advising against the expiation.