Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 81

अद्यापि दृश्यते चात्र प्रत्ययस्तस्य संभवे । सर्वेषामाहिताग्नीनां नागराणां विशेषतः । कलि कालेऽपि संप्राप्ते न यक्ष्मा संप्रजायते

adyāpi dṛśyate cātra pratyayastasya saṃbhave | sarveṣāmāhitāgnīnāṃ nāgarāṇāṃ viśeṣataḥ | kali kāle'pi saṃprāpte na yakṣmā saṃprajāyate

آج بھی یہاں اس کی تاثیر کی گواہی دکھائی دیتی ہے۔ جنہوں نے آہِتاگنی (مقدّس آگ) قائم کی ہے—سب کے لیے، خصوصاً ناگر لوگوں کے لیے—کلی کے زمانے کے آ جانے پر بھی یَکشما پیدا نہیں ہوتا۔

अद्यtoday/now
अद्य:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (today/now)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक-अव्यय (also/even)
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (is seen)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय (here)
प्रत्ययःproof/assurance
प्रत्ययः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रत्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तस्यof that (thing)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
संभवेin the occurrence
संभवे:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; विशेषणम् (आहिताग्नीनाम्)
आहिताग्नीनाम्of the sacred-fire maintainers
आहिताग्नीनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआहित (आ-धा धातु; क्त) + अग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; कर्मधारय (आहितः अग्निः येषाम्/आहिताग्नयः)
नागराणाम्of the Nāgaras
नागराणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formप्रकार/विशेषणार्थक-अव्यय (especially)
कलिin Kali (age)
कलि:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (कलौ इत्यर्थे; वैकल्पिक-रूप)
कालेin time/age
काले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपवादार्थक-अव्यय (even)
संप्राप्तेwhen it has arrived
संप्राप्ते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-आप् (धातु) → संप्राप्त (क्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (काले)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
यक्ष्माconsumption (TB)
यक्ष्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
संप्रजायतेarises/is produced
संप्रजायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-जन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Sūta (narrative voice)

Type: kshetra

Scene: A Nāgara settlement with household sacred fires burning; elders point to healthy families as living proof of the tīrtha’s power despite Kali-yuga.

Y
Yakṣma
K
Kali-yuga
Ā
Āhitāgni (fire-maintainers)
N
Nāgara (people/community)

FAQs

Tīrtha-power is presented as verifiable and enduring; disciplined dharma (āhitāgni life) sustains protection even in Kali-yuga.

Yakṣma-tīrtha within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya of Nāgara Khaṇḍa.

Implicitly praises maintaining sacred fires (āhitāgni discipline) as linked to immunity from Yakṣma in this sacred region.