Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते राजमार्गेण गच्छता । मया दृष्टो महीपालः सैन्येन महता वृतः

anyasminnahani prāpte rājamārgeṇa gacchatā | mayā dṛṣṭo mahīpālaḥ sainyena mahatā vṛtaḥ

ایک اور دن، جب میں شاہی سڑک سے سفر کر رہا تھا، میں نے ایک مہاپال بادشاہ کو دیکھا جو ایک عظیم لشکر سے گھرا ہوا تھا۔

अन्यस्मिन्in another
अन्यस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular); विशेषण (adjectival)
अहनिon a day
अहनि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootahan (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular)
प्राप्तेwhen (it) had come/arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Root√āp + pra (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
राजमार्गेणby the king's road
राजमार्गेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootराजमार्ग (प्रातिपदिक: राजा + मार्ग)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (Singular)
गच्छताwhile going
गच्छता:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Root√gam (धातु) → गच्छत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; कर्तरि प्रयोग (agent in instr.)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (Singular)
दृष्टःwas seen
दृष्टः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मणि/भावे (passive sense)
महीपालःthe king
महीपालः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहीपाल (प्रातिपदिक: मही + पाल)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
सैन्येनby an army
सैन्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (Singular)
महताgreat
महता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; विशेषण
वृतःsurrounded
वृतः:
Kriya (Predicate complement/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Root√vṛ + ā (धातु) → वृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (to महीपालः)

Narrator (a seeker within the Tīrthamāhātmya narrative; exact speaker not specified in the snippet)

Listener: Dvijas / interlocutors addressed as ‘O twice-born’ (explicitly in v.62; implied here)

Scene: A lone pilgrim-narrator on a broad royal road watches a king advancing, encircled by a dense army—standards, chariots, horses, dust rising.

M
mahīpāla
R
rājamārga
S
sainya

FAQs

The narrative turns from inner seeking to an outer encounter, suggesting providential meetings on the path of dharma.

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it sets a scene within the chapter’s tīrtha-māhātmya framework.

None.