Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

स तत्प्राप्नोत्यसंदिग्धं वांछिताच्च चतुर्गुणम् । पक्वान्नस्य कृतास्तत्र दृश्यंते पर्वताः शुभाः

Transliteration

sa tatprāpnotyasaṃdigdhaṃ vāṃchitācca caturguṇam | pakvānnasya kṛtāstatra dṛśyaṃte parvatāḥ śubhāḥ

Translation

وہ اسے بے شک پا لیتا—اپنی چاہت سے چار گنا بڑھ کر۔ وہاں پکے ہوئے کھانوں کے مبارک ڈھیر پہاڑوں کی مانند دکھائی دیتے تھے۔

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• तत्: that
• तत्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• असंदिग्धम्: undoubtedly
• असंदिग्धम्: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अ + संदिग्ध (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-द्वितीया (adverbial accusative)

• वांछितात्: than what is desired
• वांछितात्: Apadana (Comparison source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: वांछित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तुलनाबोधक—'than desired'

• च: and/also
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• चतुर्गुणम्: fourfold
• चतुर्गुणम्: Karma (Result/object complement)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (चतुर्भिः गुणैः/चतुर्गुणं) क्रियाविशेषण/फलविशेषण

• पक्वान्नस्य: of cooked food
• पक्वान्नस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पक्व + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारयः (पक्वम् अन्नम्)

• कृताः: made/formed
• कृताः: Karta (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'पर्वताः' इति विशेषण

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय

• दृश्यन्ते: are seen
• दृश्यन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग: 'are seen'

• पर्वताः: mountains/heaps
• पर्वताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• शुभाः: auspicious/splendid
• शुभाः: Karta (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'पर्वताः' इति विशेषण

Speaker

Sūta (continuation of Sūta uvāca frame)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ

Visual Art Cues

Scene: yajña-maṇḍape icchita-phalaṃ catuर्गuṇaṃ labhyate iti āścarya-bhāvaḥ; pakvānna-rāśayaḥ parvata-sadṛśāḥ—bhakṣya, odana, pāyasa, pūpa; sevakāḥ pātraṃ pūrayanti; brāhmaṇāḥ pāṅktiṣu bhunjate; samṛddhi sarvataḥ.

Characters & Entities

• pakvānna (cooked food)
• yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Generosity and sacrifice amplify blessings; dharmic giving returns multiplied results while nourishing the community.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya narrative setting; the verse spotlights the yajña’s extraordinary abundance.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied annadāna/bhojana arrangements as part of yajña—large-scale preparation and distribution of cooked food.