Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22
Devanagari script
ततोऽहं यौवनं प्राप्तो यदा द्विजवरोत्तम तदा मे दयितस्तातः पंचत्वं समुपागतः
Transliteration
tato'haṃ yauvanaṃ prāpto yadā dvijavarottama tadā me dayitastātaḥ paṃcatvaṃ samupāgataḥ
Translation
پھر، اے برہمنوں کے سردار، جب میں جوانی کو پہنچا، اسی وقت میرے پیارے والد پنچ تتو میں لَین ہو گئے—یعنی انہوں نے جسم چھوڑ دیا۔
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
यौवनम्youth
यौवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन
प्राप्तःhaving attained / attained
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past participle used predicatively); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; 'अहम्' इत्यस्य विधेय
यदाwhen
यदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (temporal conjunction)
द्विजवरोत्तमO best of the excellent twice-born (brahmins)
द्विजवरोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन-प्रयोग (Vocative sense); पुंलिङ्ग; प्रथमा/सम्बोधन-एकवचन; तत्पुरुष-समास (श्रेष्ठः द्विजानां वरः उत्तमः)
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन रूप (Genitive/Dative sg. enclitic); अत्र षष्ठी (of me)
दयितःbeloved
दयितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदयित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; 'तातः' इत्यस्य विशेषण
तातःfather
तातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
पञ्चत्वम्the state of five elements (death)
पञ्चत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्चत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
समुपागतःreached, passed into
समुपागतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-उप-√गम् (धातु) → समुपागत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past participle used predicatively); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; 'तातः' इत्यस्य विधेय
Speaker
Atithi
Skanda Dialogue
Listener: Dvijavaro (addressed as ‘O best of brāhmaṇas’)
Visual Art Cues
Scene: A youth receives the blow of his father’s death; the phrase ‘pañcatva’ suggests the body’s elemental return—somber, restrained mourning.
Characters & Entities
A
AtithiF
Father (Śānta-Dāṃta implied)B
Brāhmaṇas (addressed)FAQs
Human life is impermanent; the Purāṇic frame uses bereavement to pivot toward dharma, pilgrimage-merit, and inner detachment.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None; it narrates a life event (death).