Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 64
Devanagari script
अथ तं नारदः प्राह पतमानमधोमुखम् । बाल्यभावादनेन त्वं पातितोऽसि शनैश्चर
Transliteration
atha taṃ nāradaḥ prāha patamānamadhomukham | bālyabhāvādanena tvaṃ pātito'si śanaiścara
Translation
پھر نارَد نے اُسے، جو منہ کے بل گرتا جا رہا تھا، کہا: “اے شنیَشچر! اسی بچگانہ فعل کے سبب تُو گرا دیا گیا ہے۔”
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुंलिङ्ग
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पुंलिङ्ग
प्राहsaid; spoke
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह्/अह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
पतमानम्(him) who was falling
पतमानम्:
Karma (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुंलिङ्ग; ‘falling’
अधोमुखम्down-faced; facing downward
अधोमुखम्:
Karma (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootअधस् (अव्यय/उपसर्गवत्) + मुख (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुंलिङ्ग; विशेषण
बाल्यभावात्from (your) childish state; due to childhood
बाल्यभावात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootबाल्य (प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (भावः)
अनेनby this; because of this
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उत्तमपुरुषार्थे (2nd person pronoun)
पातितःmade to fall; caused to fall
पातितः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु)
Formणिच्-प्रेरणार्थक धातोः क्त-प्रत्ययान्त (causative PPP: ‘made to fall’), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पुंलिङ्ग
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
शनैश्चरO Śanaiścara (Saturn)
शनैश्चर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशनैश्चर (प्रातिपदिक)
Formसंबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; पुंलिङ्ग
Speaker
Nārada
Skanda Dialogue
Listener: Śanaiścara
Visual Art Cues
Scene: Nārada, veena-bearing and serene, addresses the falling Śanaiścara who is inverted; the moment freezes between descent and instruction, emphasizing the power of speech to interpret and redirect destiny.
Characters & Entities
N
NāradaŚ
Śanaiścara (Śani)FAQs
Immaturity and misuse of power lead to downfall; sage-guidance restores perspective and dharmic order.
No specific tīrtha is named in this verse.
None.