Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

ऋचीक उवाच । तव कन्याऽस्ति विप्रेंद्र वरार्हा वरवर्णिनी । ब्राह्मोक्तेन विवाहेन तां मे देहि महीपते

Transliteration

ṛcīka uvāca | tava kanyā'sti vipreṃdra varārhā varavarṇinī | brāhmoktena vivāhena tāṃ me dehi mahīpate

Translation

رچیک نے کہا: اے بادشاہوں کے سردار، آپ کی ایک بیٹی ہے جو بہترین شوہر کے لائق اور خوبصورت ہے۔ اے زمین کے مالک، برہما کی رسومات کے مطابق اس کا نکاح مجھ سے کر دیں۔

Word by Word

• ऋचीकः: Ṛcīka
• ऋचीकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋचीक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्

• कन्या: daughter
• कन्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• अस्ति: there is
• अस्ति: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• विप्र-इन्द्र: O best of Brahmins
• विप्र-इन्द्र: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: विप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘विप्राणाम् इन्द्रः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• वर-अर्हा: worthy of a suitable groom
• वर-अर्हा: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वर + अर्हा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्—‘वरम् अर्हति’ इति (worthy of a bridegroom)

• वर-वर्णिनी: of excellent complexion/beauty
• वर-वर्णिनी: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वर + वर्णिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्—‘वरः वर्णः यस्याः’ (excellent-complexioned)

• ब्राह्म-उक्तेन: by the (scripturally) prescribed brāhma (form)
• ब्राह्म-उक्तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्म + उक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्—‘ब्राह्मेण उक्तेन’ (as prescribed for brāhma marriage)

• विवाहेन: by marriage
• विवाहेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विवाह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान), एकवचनम्

• देहि: give
• देहि: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• महीपते: O king
• महीपते: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: महीपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘मही + पति’ (earth-lord)

Speaker

Ṛcīka

Skanda Dialogue

Listener: Gādhi (king)

Visual Art Cues

Scene: Ṛcīka, a sage, formally requests the king’s daughter in Brāhma marriage; the king listens, weighing dharma and status.

Characters & Entities

• Ṛcīka
• Gādhi
• Brāhma Vivāha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Marriage is framed as a dharmic rite governed by śāstric forms; rightful procedure protects lineage and virtue.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse belongs to a sacred-place praise chapter, but this line is genealogical-dharmic narrative rather than direct tīrtha description.

What ritualistic prescription is mentioned?

Brāhma-vivāha: the ‘Brāhma’ form of marriage, performed per scriptural injunctions.