Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9
Devanagari script
धिग्धिक्पाप त्वया कन्यातीव रूपवती सदा । वंचयित्वा जनेतारमुदूढा सा सुमध्यमा
Transliteration
dhigdhikpāpa tvayā kanyātīva rūpavatī sadā | vaṃcayitvā janetāramudūḍhā sā sumadhyamā
Translation
“تف ہے، تف ہے اے گنہگار! وہ کنواری—جو ہمیشہ نہایت حسین تھی—اس کے جنک باپ کو دھوکا دے کر بیاہ دی گئی؛ وہ باریک کمر والی سُمَدھْیَما۔”
Word by Word
धिग्shame!
धिग्:
Sambodhana-prayoga (सम्बोधन/उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootधिग् (अव्यय)
Formनिन्दार्थक-अव्यय (interjection of censure)
धिक्shame!
धिक्:
Sambodhana-prayoga (उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formनिन्दार्थक-अव्यय (repeated interjection)
पापO sinner
पाप:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative/Nominative form used in address), एकवचन; सम्बोधनम्
त्वयाby you
त्वया:
Karana/Karta (करण/कर्ता; agent expressed instrumentally)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
कन्याthe maiden
कन्या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
अतीवvery, exceedingly
अतीव:
Visheshana (विशेषण-उपपद/Intensifier)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअतिशयवाचक-अव्यय (intensifying adverb)
रूपवतीbeautiful
रूपवती:
Karta-anvayi (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूपवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: always)
वंचयित्वाhaving deceived
वंचयित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√वञ्च् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having deceived’
जनेतारम्the begetter/father
जनेतारम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजनेतृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
उदूढाcarried off
उदूढा:
Karta-anvayi (कर्ता-विशेषण; कन्यायाः)
TypeAdjective
Rootउदूढ (कृदन्त, √वह् (धातु) + उद् उपसर्ग, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; अर्थः ‘carried off/borne away’
साshe
सा:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to कन्या)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
सुमध्यमाslender-waisted
सुमध्यमा:
Karta-anvayi (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + मध्यमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; समासः—कर्मधारय (सु + मध्यमा)
Speaker
Vīrabhadra (contextual, continuing the harsh speech)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Vīrabhadra points in accusation, voice raised; the image of the beautiful maiden is evoked—married off through deception—casting a shadow of injustice over the scene.
Characters & Entities
V
VīrabhadraFAQs
Deceit in family and marriage matters is portrayed as adharma that brings blame and moral consequence.
No tīrtha is directly mentioned in this verse.
None explicitly; it is moral censure within a narrative.