Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8
Devanagari script
वीरभद्रः सुदुःखार्तो मलिनांबरसंवृतः । अब्रवीच्च ततः कोपान्मामेवं परुषाक्षरम्
Transliteration
vīrabhadraḥ suduḥkhārto malināṃbarasaṃvṛtaḥ | abravīcca tataḥ kopānmāmevaṃ paruṣākṣaram
Translation
ویر بھدر شدید غم سے نڈھال، میلے کپڑوں میں لپٹا ہوا، پھر غصّے میں مجھ سے سخت اور درشت کلمات کہنے لگا۔
Word by Word
वीरभद्रःVīrabhadra
वीरभद्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारय (वीरः + भद्रः)
सुदुःखार्तःgreatly afflicted with sorrow
सुदुःखार्तः:
Karta-anvayi (कर्ता-विशेषण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसुदुःखार्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुष (सु + दुःख-आर्तः)
मलिन-अंबर-संवृतःcovered with a dirty garment
मलिन-अंबर-संवृतः:
Karta-anvayi (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमलिन (प्रातिपदिक) + अंबर (प्रातिपदिक) + संवृत (कृदन्त, √वृ (धातु) + सम् उपसर्ग, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘संवृत’; समासः—तत्पुरुष (मलिनं अंबरं येन/यः)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-vishesana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: then/thereafter)
कोपात्from anger
कोपात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
माम्me
माम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus/in this manner)
परुष-अक्षरम्harsh word(s)
परुष-अक्षरम्:
Karman (कर्म/Object; harsh words)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (वाक्य/वचनं प्रति); समासः—कर्मधारय (परुषम् अक्षरम्)
Speaker
Narrator (reporting Vīrabhadra’s speech)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Vīrabhadra stands grief-stricken in soiled garments, eyes reddened, body tense; he turns toward the narrator and speaks harshly, anger flaring amid sorrow.
Characters & Entities
V
VīrabhadraFAQs
Sorrow and anger can distort speech; dharma calls for restraint even amid grief.
Not stated in this verse.
None; it introduces an angry reprimand within the story.