Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61
Devanagari script
अन्तर्विषमया ह्येता बहिर्भागे मनोरमाः । गुञ्जाफलसमाकारा योषितः सर्व दैवहि
Transliteration
antarviṣamayā hyetā bahirbhāge manoramāḥ | guñjāphalasamākārā yoṣitaḥ sarva daivahi
Translation
“یہ اندر سے زہر سے بھری ہوتی ہیں مگر باہر سے دلکش؛ اے سب دیوتاؤ! عورتیں گنجا کے پھل کی مانند دکھائی دیتی ہیں۔”
Word by Word
antar-viṣamayāḥinwardly harmful/uneven
antar-viṣamayāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootantar (अव्यय/उपसर्गसदृश) + viṣama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अव्ययीभावः (antare viṣamāḥ = inwardly uneven/poisonous); विशेषणम् (qualifying etāḥ/yoṣitaḥ)
hiindeed
hi:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (particle): indeed/for
etāḥthese (women)
etāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
bahir-bhāgeon the outside
bahir-bhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbahis (अव्यय) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अव्ययीभावः (bahir bhāge = on the outer side)
manoramāḥcharming
manoramāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmanorama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying etāḥ/yoṣitaḥ)
guñjāphala-samākārāḥshaped like guñjā-fruit
guñjāphala-samākārāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootguñjāphala (प्रातिपदिक) + samākāra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (guñjāphalasya samākārāḥ = having the form of guñjā-fruit); विशेषणम्
yoṣitaḥwomen
yoṣitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyoṣit (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
sarvaentirely
sarva:
Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable-like): wholly/entirely (sarvathā-arthena)
daivafate/divinity (textually uncertain)
daiva:
Sambandha (Remark/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdaiva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्ये ‘दैवम्’ इव—पाठभेद/संदिग्धपाठः
hiindeed
hi:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (particle): indeed
Speaker
Condemned man (continuing the recited verses); addressee styled as 'all gods'
Visual Art Cues
Scene: गुञ्जाफल की लाल-चमकीली उपमा के साथ वक्ता का कटु भाषण; दृश्य में वृक्ष/लता पर गुञ्जा फल दिखाए जा सकते हैं।
Characters & Entities
S
sarva-daiva (all gods)G
guñjāphala (guñjā berry)Y
yoṣit (women)FAQs
The verse uses metaphor to warn against judging by appearances; in dharma, inner character outweighs outer charm.
Not specified in this standalone verse.
None.