Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

उपवासकृतेरेव सापि सिद्धिप्रदायिनी । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां जनानां स द्विजोत्तमाः

Transliteration

upavāsakṛtereva sāpi siddhipradāyinī | tacchrutvā vacanaṃ teṣāṃ janānāṃ sa dvijottamāḥ

Translation

وہ دیوی بھی خاص طور پر روزہ (اُپواس) کے عمل کے ذریعے کامیابی عطا کرنے والی ہے۔ لوگوں کی یہ باتیں سن کر وہ برتر برہمن (پُشپ) …

Word by Word

• उपवास-कृतेः: of the act of fasting
• उपवास-कृतेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: उपवास (प्रातिपदिक) + कृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

• एव: indeed; only
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधारणार्थक-निपातः (emphatic particle)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connective/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय/अन्वयार्थक-निपातः (also)

• सिद्धि-प्रदायिनी: bestower of success
• सिद्धि-प्रदायिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक) + प्रदायिनी (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा (धातु) णिनि-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि-णिनि-प्रत्ययान्त-विशेषणम्

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (श्रुत्वा इत्यस्य कर्म)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund/absolutive)

• वचनम्: speech; statement
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• जनानाम्: of the people
• जनानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• द्विज-उत्तमः: the best of the twice-born (brahmin)
• द्विज-उत्तमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (पाठे ‘द्विजोत्तमाः’ इति बहुवचन-रूपं सम्भवति, अत्र सः इत्यन्वयात् एकवचनार्थः)

Speaker

Janāḥ (narrative continues; transition to Puṣpa’s action)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śāradā (Kāśmīra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Villagers describe Śāradā’s siddhi through fasting; the brāhmaṇa Puṣpa listens attentively, resolve forming as he prepares for onward travel.

Characters & Entities

• Śāradā Devī
• Upavāsa (fasting)
• Puṣpa (dvijottama)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Self-restraint through fasting is upheld as a direct spiritual discipline that ripens into siddhi when done with faith.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śāradā’s seat in Kāśmīra is referenced, alongside the ongoing Camatkārapura context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Upavāsa (fasting) is prescribed/identified as the key practice through which Śāradā grants success.