Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6
Devanagari script
एवमुक्तः स दैत्येन दूतो गत्वा द्रुतं ततः । प्रोवाच शंकरं वाक्यैः परुषैः स विशेषतः
Transliteration
evamuktaḥ sa daityena dūto gatvā drutaṃ tataḥ | provāca śaṃkaraṃ vākyaiḥ paruṣaiḥ sa viśeṣataḥ
Translation
دیو کے حکم پر، قاصد تیزی سے گیا اور شنکر سے وہ سخت اور خاص طور پر گستاخانہ الفاظ کہے۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
None
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
उक्तःaddressed/told
उक्तः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘having been spoken to’
सःhe
सः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun
दैत्येनby the demon
दैत्येन:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; agent in passive sense
दूतःthe messenger
दूतः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; apposition to ‘सः’
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having gone’
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
None
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
ततःthen
ततः:
None
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/अपादानार्थ (then/from there)
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शंकरम्to Śaṅkara
शंकरम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाक्यैःwith words
वाक्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
परुषैःharsh
परुषैः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘वाक्यैः’ इत्यस्य विशेषणम्
सःhe
सः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्त-कर्तृनिर्देश
विशेषतःespecially
विशेषतः:
None
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
Speaker
Sūta (narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kailāsa
Type: peak
Visual Art Cues
Scene: The messenger arrives swiftly and delivers the demon’s insolent, harsh words to Śaṅkara; Śiva remains poised, the calm center amid verbal aggression.
Characters & Entities
D
Daitya (Andhaka)D
Dūta (messenger)Ś
Śaṅkara (Śiva)FAQs
Speech (vāk) carries karmic weight; harsh and arrogant words toward the divine precipitate consequences in Purāṇic ethics.
The setting is Śiva’s sphere (Kailāsa implied); the verse itself focuses on the narrative act of delivering the message.
None.