Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 86

Devanagari script

सूत उवाच । एवं प्रवदतस्तस्य दानवस्य महात्मनः । आक्रंदः सुमहाञ्जज्ञे तस्मिन्देशे समंततः

Transliteration

sūta uvāca | evaṃ pravadatastasya dānavasya mahātmanaḥ | ākraṃdaḥ sumahāñjajñe tasmindeśe samaṃtataḥ

Translation

سوت نے کہا: جب اس عظیم روح والے دانو نے اس طرح کہا، تو اس علاقے میں ہر طرف زبردست کہرام مچ گیا۔

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; Parasmaipada

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (manner adverb)

• प्रवदतः: of (him) speaking
• प्रवदतः: Sambandha (Genitive absolute-like)
• Type: Adjective
• Root: प्र + वद् (धातु) (कृदन्त-प्रातिपदिक; शतृ)
• Form: शतृ-प्रत्यय (Present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular ‘of (him) speaking’

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• दानवस्य: of the demon
• दानवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• महात्मनः: of the great-souled
• महात्मनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular; समासः कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य)

• आक्रन्दः: a cry, wailing
• आक्रन्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आक्रन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• सुमहान्: very great
• सुमहान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + महान् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; समासः कर्मधारय (सुष्ठु महान्)

• जज्ञे: arose, occurred
• जज्ञे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; Ātmanepada

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• देशे: place, region
• देशे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• समन्ततः: on all sides
• समन्ततः: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: समन्ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (adverb: ‘on all sides’)

Speaker

Sūta

Visual Art Cues

Scene: A wide landscape shot: people and beings across the region cry out; the sky feels heavy, animals scatter, and distant figures run—an atmosphere of impending catastrophe.

Characters & Entities

• Sūta
• Andhaka (implied)
• Dānavas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When adharma ripens, nature and society reflect it through ominous upheaval—signaling the turning of karmic consequence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it remains within the Tīrthamāhātmya storytelling frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative description of an omen-like outcry.