Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45
Devanagari script
समुद्दिश्यांधकं तस्मै मुमोच परवीरहा । स हतस्तेन वज्रेण विहस्य दनुजोत्तमः
Transliteration
samuddiśyāṃdhakaṃ tasmai mumoca paravīrahā | sa hatastena vajreṇa vihasya danujottamaḥ
Translation
اندھک کو نشانہ بنا کر، دشمن بہادروں کے قاتل شکر نے وہ وجَر اس پر چھوڑ دیا۔ اس وجَر سے زخمی ہو کر بھی، دنو کے بیٹوں میں برتر وہ ہنستا رہا۔
Word by Word
समुद्दिश्यhaving aimed at
समुद्दिश्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootदिश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) with सम्-उद्-; ‘having aimed/indicated (towards)’
अन्धकम्Andhaka
अन्धकम्:
Karma (Target/object)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient/target)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/dative), एकवचनम्
मुमोचreleased; hurled
मुमोच:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचनम्; परस्मैपदम्
परवीरहाslayer of enemy heroes (Indra)
परवीरहा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootपर + वीर + हन् (प्रातिपदिक); परवीरान् हन्ति इति
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (one who slays enemy-heroes)
सhe
स:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
हतःkilled
हतः:
Karta-pradhana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; भूतकृदन्त; विधेयविशेषणम् (स)
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्
वज्रेणby the thunderbolt
वज्रेण:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्
विहस्यhaving laughed
विहस्य:
Purvakala-kriya (Concomitant prior action)
TypeVerb
Rootहस् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) with वि-; ‘having laughed’
दनुजोत्तमःthe best of the Danu-born (demons)
दनुजोत्तमः:
Karta (Subject/apposition to स)
TypeNoun
Rootदनुज + उत्तम (प्रातिपदिक); दनुजानाम् उत्तमः
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुष
Speaker
Sūta (narration)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Indra hurls the blazing vajra at Andhaka; the thunderbolt strikes, yet the foremost dānava laughs even as he falls—an uncanny, awe-filled moment.
Characters & Entities
Ś
Śakra (Indra)A
AndhakaV
VajraD
Danuja (Dānava)FAQs
Purāṇic battles dramatize the clash of dharma and adharma; even when power strikes, inner disposition (pride or surrender) shapes one’s fate.
No tīrtha is named in this verse.
None.