Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

येन शक्रादयो देवा जिताः सर्वे रणाजिरे । स्वर्गे राज्यं कृतं भूरि स्वयमेव महात्मना

yena śakrādayo devā jitāḥ sarve raṇājire | svarge rājyaṃ kṛtaṃ bhūri svayameva mahātmanā

اسی کے ہاتھوں میدانِ جنگ میں شکر (اندَر) اور دیگر تمام دیوتا مغلوب ہوئے؛ اور اس مہاتما نے خود ہی سُورگ میں وسیع سلطنت قائم کر لی۔

येनby whom/whereby
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
शक्रादयःIndra and others
शक्रादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; आदि-तत्पुरुष (शक्रः आदिः येषाम्)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
जिताःwere conquered
जिताः:
Pradhana (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
रणाजिरेon the battlefield
रणाजिरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + अजिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (रणस्य अजिरम्)
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
राज्यम्kingdom/sovereignty
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
कृतम्was made/established
कृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
भूरिgreatly/abundantly
भूरि:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
स्वयम्by himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (reflexive adverb)
एवindeed/alone
एव:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

Sūta

Listener: Ṛṣayaḥ

Scene: A celestial battlefield: Hiraṇyakaśipu towering with daitya army, Indra and devas retreating amid shattered chariots; Svarga’s jeweled architecture in the background, banners and weapons strewn, dramatic clouds and lightning.

I
Indra (Śakra)
D
Devas
H
Hiraṇyakaśipu

FAQs

Worldly power—even heavenly dominion—can be seized by force, but it remains unstable without alignment to divine dharma.

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as narrative background within the chapter’s māhātmya.

None is stated in this verse.