Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

सोऽपि राजा स मन्त्री च जातौ वैमानिकौ सुरौ । अद्याऽपि तौ हि दृश्येते तारारूपौ नभस्तले

so'pi rājā sa mantrī ca jātau vaimānikau surau | adyā'pi tau hi dṛśyete tārārūpau nabhastale

وہ بادشاہ اور اس کا وزیر بھی دوبارہ جنم لے کر وِمان میں سفر کرنے والے دیوتا بن گئے؛ آج بھی وہ دونوں آسمان میں ستاروں کی صورت دکھائی دیتے ہیں۔

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक (also)
राजाking
राजा:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मन्त्रीminister
मन्त्री:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
जातौwere born/became (two)
जातौ:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) 'जात'; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; 'उत्पन्नौ/भूतौ'
वैमानिकौcelestial (vimāna-dwellers)
वैमानिकौ:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैमानिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम् (celestial, belonging to vimāna/heavenly)
सुरौtwo gods
सुरौ:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
अद्यeven today
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (today/now)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक (also/even)
तौthose two
तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतुवाचक-निपात (indeed/for)
दृश्येतेare seen
दृश्येते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, द्विवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense: 'are seen')
तारारूपौin the form of stars
तारारूपौ:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootतारा (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तारायाः रूपम्) = 'star-formed'
नभःस्थलेin the sky
नभःस्थले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनभस् (प्रातिपदिक) + स्थल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नभसः स्थलम्)

Sūta (continuing narration)

Type: kshetra

Scene: Night sky above the tīrtha: two bright stars appear, subtly shaped as a crowned king and a minister; below, a faint silhouette of the shrine/ghāṭ; a vimāna motif glides among constellations, linking merit to celestial travel.

K
King
M
Minister
V
Vaimānika suras (celestial beings)

FAQs

Purāṇic tīrtha merit is depicted as transforming destiny itself—culminating in celestial status and enduring remembrance.

The shloka states the result (star-like celestial manifestation) but does not name the tīrtha in this line alone.

No explicit ritual is prescribed; it concludes with karmic/celestial result attributed to prior sacred action.