Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 67

एतस्मिन्नन्तरे देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः । परं दौःस्थ्यं समापन्ना यज्ञभागविवर्जिताः

etasminnantare devāḥ sarve śakrapurogamāḥ | paraṃ dauḥsthyaṃ samāpannā yajñabhāgavivarjitāḥ

اسی دوران شکر کی قیادت میں تمام دیوتا سخت مصیبت میں پڑ گئے، کیونکہ وہ یَجْن کے حصّوں سے محروم کر دیے گئے تھے۔

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सर्वनाम-शब्द
अन्तरेin the interval, meanwhile
अन्तरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थान/कालवाचक
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (देवाः)
शक्रपुरोगमाःwith Indra as their leader
शक्रपुरोगमाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शक्रस्य पुरोगमाः) / ‘having Indra in front’
परम्great, extreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (दौःस्थ्यम्)
दौःस्थ्यम्distress, misery
दौःस्थ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदौःस्थ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
समापन्नाःhaving fallen into, having reached
समापन्नाः:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आप् (धातु) → समापन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक, भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)
यज्ञभागविवर्जिताःdeprived of their share in the sacrifice
यज्ञभागविवर्जिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक) + वि-वर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञभागेन विवर्जिताः) / ‘deprived of sacrificial share’

Narrator (Purāṇic narrator, contextually Sūta-like narration within Māhātmya)

Type: kshetra

Scene: A dimmed, unsettled cosmos: Indra and the devas, their faces wan and anxious, gather in a shadowed celestial court, empty yajña-altars behind them, signifying loss of sacrificial portions and divine vigor.

D
Devāḥ
Ś
Śakra (Indra)
Y
Yajña

FAQs

Yajña is portrayed as a link between humans and devas; when dharmic rites cease, cosmic harmony and divine sustenance are also affected.

Not named in this verse; it frames the broader tīrtha narrative by showing cosmic consequences.

The concept of yajña-bhāga (offerings/portions due to the gods) is referenced, implying the importance of maintaining sacrificial rites.