Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यस्यां स्नातो नरः सम्यग्भास्करस्योदयं प्रति । ज्येष्ठशुक्लचतुर्दश्यां मुच्यते सर्वपातकैः

Transliteration

yasyāṃ snāto naraḥ samyagbhāskarasyodayaṃ prati | jyeṣṭhaśuklacaturdaśyāṃ mucyate sarvapātakaiḥ

Translation

جو شخص اس تیرتھ میں ٹھیک طریقے سے اشنان کرے اور بھاسکر کے طلوعِ آفتاب کی سمت رخ رکھے، جیٹھ شُکل چتُردشی کو وہ تمام گناہوں سے رہائی پاتا ہے۔

Word by Word

• यस्याम्: in which (place/time)
• यस्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सम्बन्धार्थे (relative pronoun: 'in which')

• स्नातः: having bathed
• स्नातः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (one who has bathed)

• नरः: a man
• नरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• भास्करस्य: of the Sun
• भास्करस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• उदयम्: sunrise
• उदयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• प्रति: towards/at
• प्रति: Karma-pravachaniya (कर्मप्रवचनीय)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय/उपसर्ग)
• Form: अव्यय; उपपद-निपात (postposition) अर्थे 'towards/at'

• ज्येष्ठ-शुक्ल-चतुर्दश्याम्: on the bright fourteenth of Jyeṣṭha
• ज्येष्ठ-शुक्ल-चतुर्दश्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक) + शुक्ल (प्रातिपदिक) + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कालाधिकरणे (locative of time): 'on the 14th (tithi) of the bright fortnight of Jyeṣṭha'

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोगः (is released)

• सर्व-पातकैः: from all sins
• सर्व-पातकैः: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (पातक), तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; हेतौ/अपादाने (instrumental: 'from/by')

Speaker

Sūta (continuing narration)

Visual Art Cues

Scene: At dawn, a pilgrim stands waist-deep in sacred water, hands joined, facing the first rays of the sun; the sky is saffron, lotuses and ripples surround him; subtle aura suggests sins dissolving into the water.

Characters & Entities

• Dīrghikā-saras
• Bhāskara (Sun)
• Jyeṣṭha (month)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification is intensified when devotion, correct procedure, auspicious time (tithi), and sacred place (tīrtha) converge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dīrghikā-saras (sacred pond) within the Śrīhāṭakeśvara-kṣetra narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna in the pond on Jyeṣṭha-śukla-caturdaśī, performed properly while facing the Sun’s sunrise.