Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

मद्बाणेनाहतो रुद्रः स्वशरीरे नितंबिनीम् । अर्द्धेन धारयामास त्यक्त्वा लज्जां सुदूरतः

madbāṇenāhato rudraḥ svaśarīre nitaṃbinīm | arddhena dhārayāmāsa tyaktvā lajjāṃ sudūrataḥ

میرے تیر سے زخمی ہو کر رودر نے خوش اندام کولہوں والی کو اپنے ہی جسم پر تھام لیا—نصف وجود بنا کر—اور حیا کو بہت دور پھینک دیا۔

मत्my
मत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-समासपूर्वपद-रूप (genitive stem ‘my’)
बाणेनby an arrow
बाणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
आहतःstruck
आहतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ + हन् (धातु) → आहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रहृतः/विद्धः’
रुद्रःRudra (Śiva)
रुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वशरीरेin his own body
स्वशरीरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व + शरीर (प्रातिपदिक); समासः
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘स्वस्य शरीरम्’
नितम्बिनीम्the woman (with shapely hips)
नितम्बिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनितम्बिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अर्द्धेनwith half (of himself)
अर्द्धेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
धारयामासheld / bore
धारयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; ‘धारयति स्म’
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having abandoned)
लज्जाम्shame/modesty
लज्जाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलज्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सुदूरतःfar away / completely
सुदूरतः:
None
TypeIndeclinable
Rootसु + दूर (अव्ययभाव/तद्धित)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘अत्यन्तं दूरात्’

Kāma (Puṣpaśara)

Type: kund

Scene: A visionary tableau: Rudra, struck by Kāma’s influence, bears the woman as his own half—suggesting Ardhanārīśvara—while Kāma narrates with triumphant awe.

K
Kāma
R
Rudra
Ś
Śiva
Ś
Śakti
P
Pārvatī

FAQs

Even divine power is portrayed as susceptible to the play of desire, underscoring the need for disciplined awareness and devotion.

The verse functions as mythic illustration inside a tīrtha-focused chapter; no specific place-name occurs in this line.

No ritual instruction is stated here.