Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदुत्तरतः स्थितः । उदयार्थं रविं यान्तं निरुन्धन्ति च दारुणाः

Transliteration

yadyadācarati śreṣṭhastattaduttarataḥ sthitaḥ | udayārthaṃ raviṃ yāntaṃ nirundhanti ca dāruṇāḥ

Translation

جو کچھ برتر شخص کرتا ہے، پیچھے کھڑے لوگ اسی روش کی پیروی کرتے ہیں؛ اور ہولناک ہستیاں طلوع کے لیے بڑھتے ہوئے روی (سورج) کو روک دیتی ہیں۔

Word by Word

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; यत्-सम्बन्धसूचक (relative)

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्ति-प्रयोगः (yad-yad)

• आचरति: does/practices
• आचरति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ā-√car (चर्)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्

• श्रेष्ठः: the best (person)
• श्रेष्ठः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śreṣṭha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्ति-प्रयोगः (tat-tat)

• उत्तरतः: to the north / afterwards
• उत्तरतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: uttaratas (अव्यय)
• Form: दिक्/स्थानवाचक-अव्यय (adverb: to the north/afterwards)

• स्थितः: standing/placed
• स्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √sthā (स्था) (कृदन्त; क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• उदयार्थम्: for (his) rising
• उदयार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: udaya-artha (प्रातिपदिक; उदय + अर्थ)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; प्रयोजनार्थे (accusative of purpose) ‘for the rising’

• रविम्: the Sun
• रविम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ravi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• यान्तम्: going
• यान्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √yā (या) (कृदन्त; शतृ)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present participle)

• निरुन्धन्ति: they obstruct/stop
• निरुन्धन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: nir-√rudh (रुध्)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• दारुणाः: cruel/terrible (ones)
• दारुणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: dāruṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्

Speaker

Śiva (Mahādeva)

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: A respected elder performs sandhyā at the front; behind him a line of people imitates; above, fierce shadowy beings attempt to block the Sun at the horizon.

Characters & Entities

• Śiva
• Sūrya (Ravi)
• Pārvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma spreads through exemplars: when the noble uphold ritual order, society follows and cosmic harmony is protected.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse functions as a general tīrtha-māhātmya teaching about dharma and Sandhyā’s cosmic role, without a named location in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

An indirect prescription: uphold Sandhyā-related conduct so that others emulate it, countering forces that obstruct auspicious order.