Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

किमर्थं च समाचक्ष्व सूतपुत्रात्र विस्तरात् । कौतुकं परमं जातं सर्वेषां नो द्विजन्मनाम्

kimarthaṃ ca samācakṣva sūtaputrātra vistarāt | kautukaṃ paramaṃ jātaṃ sarveṣāṃ no dvijanmanām

اور یہ کس سبب سے ہوا؟ اے سوت کے فرزند، یہاں تفصیل سے بیان کرو؛ ہم سب دو بار جنم لینے والوں کے دل میں بڑی جستجو پیدا ہو گئی ہے۔

किमर्थम्for what reason? why?
किमर्थम्:
Prashna (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (interrogative adverb) ; तत्पुरुष-समास (कस्य अर्थः/किमर्थम्)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
समाचक्ष्वtell; explain
समाचक्ष्व:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चक्ष् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
सूतपुत्रO son of Sūta
सूतपुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सूतस्य पुत्रः)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
विस्तरात्in detail; at length
विस्तरात्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (in sense 'in detail')
कौतुकम्curiosity; wonder
कौतुकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौतुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
परमम्great; supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (कौतुकम्)
जातम्arisen; born
जातम्:
Kriya-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
नःof us
नः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
द्विजन्मनाम्of the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजन्मनाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; द्विगु-समास (द्वे जन्मनी यस्य/द्विजन्मा)

Ṛṣis (Sages)

Listener: Sūta

Scene: The dvija sages collectively bow and request elaboration; Sūta is addressed as ‘sūta-putra’, indicating respectful familiarity. The scene is a formal satsanga with heightened anticipation.

Ṛṣis
S
Sūtaputra

FAQs

Dharma is learned through humble inquiry—asking for the causes behind sacred narratives deepens understanding of tīrtha-glory.

The verse functions as a transition within the tīrthamāhātmya, inviting the detailed account that will reveal the tīrtha’s greatness.

None directly; the prescription is narrative—listen to the detailed māhātmya explanation.