Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36
Devanagari script
अपमानाद्भवेन्मानं पार्थिवानामसंशयम् । यः करोति पुनस्तत्र मानं न स भवेत्प्रियः
Transliteration
apamānādbhavenmānaṃ pārthivānāmasaṃśayam | yaḥ karoti punastatra mānaṃ na sa bhavetpriyaḥ
Translation
بے ادبی سے بادشاہوں کے دل میں یقیناً غیرتِ عزت جاگ اٹھتی ہے۔ اور جو وہاں پھر بھی عزت دکھاتا رہے، وہ بادشاہ کو محبوب نہیں ہوتا۔
Word by Word
अपमानात्from dishonour/insult
अपमानात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअपमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
भवेत्would arise/become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
मानम्honour/respect
मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
पार्थिवानाम्of kings/rulers
पार्थिवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
असंशयम्undoubtedly
असंशयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
करोतिdoes/makes
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/adverb of place)
मानम्honour/respect
मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
भवेत्would be/become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
प्रियःdear/liked
प्रियः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
Speaker
Śākalya (continuing counsel)
Visual Art Cues
Scene: A tense royal court: a king affronted, courtiers uncertain; a counselor observes the dynamics of insult and honor.
FAQs
Insult produces lasting resentment; dharmic speech and respectful conduct prevent needless hostility.
No specific sacred site is referenced in this verse.
None; it is a statement on interpersonal and royal conduct.