Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

ततो मयापि तत्रैव तत्क्षणात्सलिलं च यत् । तस्मिन्काष्ठे परिक्षिप्तं नीतं वृद्धिं च तत्क्षणात्

tato mayāpi tatraiva tatkṣaṇātsalilaṃ ca yat | tasminkāṣṭhe parikṣiptaṃ nītaṃ vṛddhiṃ ca tatkṣaṇāt

پھر میں نے بھی وہیں، اسی لمحے، وہی جل اس لکڑی پر چھڑک دیا؛ اور فوراً ہی وہ بڑھا اور اسی وقت پھیل گیا۔

ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (from that/thereupon)
मयाby me
मया:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (also)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (indeed/just)
तत्क्षणात्at that very moment / immediately
तत्क्षणात्:
Apadana (Ablative of time/अपादान)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तत् क्षणः); पुंलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक (immediately)
सलिलम्water
सलिलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक
तस्मिन्in/on that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
काष्ठेon the wood
काष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
परिक्षिप्तम्thrown/placed around, cast
परिक्षिप्तम्:
Karta (Predicate to salilam/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि-क्षिप् (धातु) → परिक्षिप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सलिलस्य विशेषणम्
नीतम्led/brought
नीतम्:
Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनी (धातु) → नीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (सलिलस्य/फलस्य) विशेषणम्
वृद्धिम्increase/growth
वृद्धिम्:
Karma (Result/object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
तत्क्षणात्immediately
तत्क्षणात्:
Apadana (Ablative of time/अपादान)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक

Yājñavalkya (continuing narrative)

Listener: Śākalya (within the dialogue sequence)

Scene: The sage casts the consecration-water onto the wood; instantly the wood swells/grows—suggesting sprouting into a living tree or expanding into a sacred form—astonishing onlookers.

Y
Yājñavalkya

FAQs

Sacred water, when connected to ritual intent and spiritual power, is portrayed as capable of extraordinary effects.

The verse does not specify a site; it contributes to the broader tīrtha-centered discourse on sacred potency.

The context remains abhiṣeka-salila (consecration water), emphasizing its sanctity and power.