Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

ये केचित्पुत्रदा मंत्राश्चातुश्चरणासंभवाः । ते सर्वेऽत्र वसिष्ठेन प्रयुक्ताः क्षत्त्रमिच्छता

Transliteration

ye kecitputradā maṃtrāścātuścaraṇāsaṃbhavāḥ | te sarve'tra vasiṣṭhena prayuktāḥ kṣattramicchatā

Translation

جو بھی پُتر دینے والے منتر ہیں—جو چارگونی مقدس روایت سے پیدا ہوئے—وہ سب یہاں وِسِشٹھ نے، کشتریہ اقتدار کے قیام کی خواہش سے، برتے۔

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचकं सर्वनाम (those who)

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (some)

• पुत्र-दाः: son-giving
• पुत्र-दाः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; समासः उपपद-तत्पुरुषः (पुत्रं ददाति इति/पुत्रं ददाति ये)

• मन्त्राः: mantras
• मन्त्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• चातुः-चरण-असंभवाः: not originating from four parts (i.e., not four-footed/complete in four pādas)
• चातुः-चरण-असंभवाः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चातुः (संख्या/प्रातिपदिक) + चरण (प्रातिपदिक) + असंभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (चातुःचरणानाम् असंभवाः = not arising from four pādas/quarters)

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; अन्वय-सूचक (those)

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्

• अत्र: here
• अत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb: here)

• वसिष्ठेन: by Vasiṣṭha
• वसिष्ठेन: Karta (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (करण/कर्तृ), एकवचन

• प्रयुक्ताः: were employed/used
• प्रयुक्ताः: Kriyā (Passive predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+√युज् (धातु) + त (क्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि (having been employed/used)

• क्षत्त्रम्: kṣatra status/royal power
• क्षत्त्रम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षत्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• इच्छता: by (him) desiring
• इच्छता: Karta (Agent qualifier/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: √इष्/इच्छ् (धातु) + शतृ (वर्तमान कृदन्त)
• Form: कृदन्त (शतृ-प्रत्ययान्त, वर्तमान); पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृवाचक (by one desiring)

Speaker

Deductive: Purāṇic narrator in Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya (likely Sūta/Lomaharṣaṇa continuing the māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Suputradā (contextual)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Sage Vasiṣṭha seated on kuśa grass near the pond, performing mantra-japa and homa; royal aspirants/couples stand respectfully; the fourfold sacred tradition is symbolized by four Vedic fires or four recitation streams.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places (tīrthas) preserve the power of mantra and dharma when used by realized sages for righteous ends.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A putra-prada (son-bestowing) tīrtha associated with Vasiṣṭha, later identified in this passage as Suputradā/Putradā Kuṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

The application/recitation of putrada mantras at this very site by Vasiṣṭha.