Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

जामदग्न्येन रामेण यदा क्षत्रं निपातितम् । गर्भस्थमपि कार्त्स्न्येन कोपोपहतचेतसा

Transliteration

jāmadagnyena rāmeṇa yadā kṣatraṃ nipātitam | garbhasthamapi kārtsnyena kopopahatacetasā

Translation

جب جامدگنیہ رام (پرشورام) نے غضب سے مغلوب دل کے ساتھ کشتریہ طبقے کو پوری طرح پست کر دیا—حتیٰ کہ رحم میں موجود بچوں کو بھی کلیتاً مٹا دیا—

Word by Word

• जामदग्न्येन: by Jāmadagnya (Paraśurāma)
• जामदग्न्येन: Kartr-karana (Agent expressed instrumentally/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: जामदग्न्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• रामेण: by Rāma
• रामेण: Kartr-karana (Agent expressed instrumentally/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; जामदग्न्यस्य समानााधिकरणम्

• यदा: when
• यदा: Temporal modifier (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal conjunction: when)

• क्षत्रम्: the Kṣatriya order
• क्षत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; जातिवाचक (kṣatriya class)

• निपातितम्: was felled, destroyed
• निपातितम्: Karma-samānādhikaraṇa (Object complement/कर्मसमानााधिकरण)
• Type: Verb
• Root: नि-√पत् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्षत्रम् इत्यस्य विशेषणम्

• गर्भस्थम्: even (those) in the womb
• गर्भस्थम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-तत्पुरुष (गर्भे स्थितम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्षत्रम् इत्यस्य विशेषणम्

• अपि: even, also
• अपि: Emphasis/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपवादार्थक-अव्यय (even/also)

• कार्त्स्न्येन: entirely, completely
• कार्त्स्न्येन: Adverbial instrument (करण-भावे)
• Type: Noun
• Root: कार्त्स्न्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वथा/सम्पूर्णतया इत्यर्थे

• कोप: anger
• कोप: Compound member
• Type: Noun
• Root: कोप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासपूर्वपद)

• उपहतचेतसा: with mind struck by anger
• उपहतचेतसा: Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
• Type: Adjective
• Root: उपहत (प्रातिपदिक/क्त-कृदन्त) + चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-तत्पुरुष/कर्मधारयभावः (कोपेन उपहतं चेतः यस्य); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्तरि विशेषणम् (रामेण)

Speaker

Unspecified narrator within Tīrthamāhātmya

Visual Art Cues

Scene: Paraśurāma, fierce and ascetic, wielding the axe, stands amid a battlefield aftermath; the narrative emphasizes the totality of destruction, even of unborn heirs.

Characters & Entities

• Paraśurāma (Rāma Jāmadagnya)
• Kṣatriyas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Uncontrolled wrath is shown as socially catastrophic; later verses counterbalance this with dharmic restoration through sacred rites and tīrtha merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sets the historical backdrop; the glorified site is identified later in this sequence as Vāsiṣṭha Kuṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly here; it introduces the crisis that motivates later tīrtha-centered prescriptions.