Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

तस्मिन्प्रक्षिप्तमात्राणि वस्त्राणीमानि तत्क्षणात् । ईदृग्वर्णानि जातानि विस्मयस्य हि कारणम्

tasminprakṣiptamātrāṇi vastrāṇīmāni tatkṣaṇāt | īdṛgvarṇāni jātāni vismayasya hi kāraṇam

پس جب یہ کپڑے اس پانی میں محض ڈالے گئے تو اسی لمحے وہ ایسے پاکیزہ رنگ اختیار کر گئے—یہی تو حیرت کا سبب تھا۔

तस्मिन्in that (place/thing)
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे/स्त्रीलिङ्गे समानरूपम्; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular)
प्रक्षिप्त-मात्राणिjust thrown in (only inserted)
प्रक्षिप्त-मात्राणि:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-क्षिप् (धातु) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः) ‘प्रक्षिप्तस्य मात्रम्’ इति; कृदन्त-विशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
वस्त्राणिcloths, garments
वस्त्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
इमानिthese
इमानि:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
तत्-क्षणात्immediately, at that very moment
तत्-क्षणात्:
Kala-adhikarana (Time adverbial/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययप्रयोगः (adverbial) ‘तत्क्षणात्’ = तत्क्षणे एव/तत्क्षणम्
ईदृक्-वर्णानिsuch colors
ईदृक्-वर्णानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईदृश्/ईदृक् (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः ‘ईदृशाः वर्णाः’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
जातानिbecame, arose
जातानि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) ‘जात’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural); (अर्थे) ‘became/appeared’
विस्मयस्यof wonder
विस्मयस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (Singular)
हिindeed, for
हि:
Sambandha-bodhaka (Emphasis/connection)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात/अव्यय)
Formनिपात (particle)
कारणम्cause, reason
कारणम्:
Karta/Predicative nominative (Predicate noun)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)

Rajaka (continuing his account to the Brāhmaṇas)

Type: kund

Scene: At a luminous waterbody, devotees toss garments into the water; the cloth instantly turns bright and pure, onlookers raising hands in astonishment; ripples shimmer like silver.

J
jalāśaya (pond)
V
vastra (garments)
T
tīrtha effect (implied)

FAQs

A tīrtha’s sanctity is portrayed as immediately transformative—purifying what seems ruined and restoring auspiciousness.

A particular sacred water-reservoir (jalāśaya) is praised by its effect; its proper name is not included in this excerpt.

Practical purification by immersing/placing items in the tīrtha-water is implied; the verse highlights the immediate sacred efficacy.