Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

ततः परमगम्यश्च हिमपूरेण संवृतः । यदा स्याच्चतुरो मासान्यावत्कुम्भगतो रविः

tataḥ paramagamyaśca himapūreṇa saṃvṛtaḥ | yadā syāccaturo māsānyāvatkumbhagato raviḥ

اس کے بعد یہ نہایت دشوارگزار ہو جاتا ہے، گہری برف سے ڈھک جاتا ہے—یہ حالت چار مہینے تک رہتی ہے، یہاں تک کہ روی (سورج) برجِ دلو میں داخل ہو جائے۔

ततःthereafter
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रभव)
Formअव्यय (क्रम/अनन्तरार्थक: thereafter)
परम्further
परम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोग (उपपद/degree: further/then)
अगम्यःinaccessible
अगम्यः:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअगम्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम्)
Formनञ्-पूर्वक यत्-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
हिमपूरेणby a mass of snow
हिमपूरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootहिम + पूर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीया करण: ‘हिमस्य पूरः’ (snow-flood/accumulation)
संवृतःcovered, enclosed
संवृतः:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पर्वतस्य)
यदाwhen
यदा:
Kāla-adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक: when)
स्यात्would be/is (in that condition)
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (सम्भावना/optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
चतुरःfour
चतुरः:
Kāla-adhikaraṇa (कालपरिमाण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘मासान्’ विशेषयति
मासान्months
मासान्:
Kāla-adhikaraṇa (काल)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; काल-परिमाण
यावत्until
यावत्:
Kāla-adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय (पर्यन्तार्थक: until)
कुम्भगतःgone into Aquarius
कुम्भगतः:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुम्भ + गत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्वितीया-तत्पुरुष/उपपद: ‘कुम्भं गतः’ (entered Aquarius)
रविःthe sun
रविः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Unspecified in the snippet (continuation of the address to Sureśvara/Indra)

Type: peak

Scene: The mountain becomes wrapped in deep snow for four months; paths vanish; the shrine/peak is obscured by white drifts under a pale winter sun.

R
Ravi (Sun)
K
Kumbha (Aquarius)
H
Hima (snow)

FAQs

Even holy places have worldly constraints; respecting nature and timing is part of dharmic conduct in pilgrimage.

The same mountain-tīrtha, now described as snow-covered and difficult to approach for a defined period.

The guidance is calendrical: avoid the snowbound four months and travel when conditions are favorable.