Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

अथ प्राह प्रियं वाक्यमेकाकी तत्पुरःस्थितः । धृत्वा दूरतरेसैन्यं तस्या रूपेण मोहितः

atha prāha priyaṃ vākyamekākī tatpuraḥsthitaḥ | dhṛtvā dūrataresainyaṃ tasyā rūpeṇa mohitaḥ

پھر وہ اکیلا اس کے سامنے کھڑا ہوا—اپنی فوج کو بہت دور رکھ کر—اس کے حسن پر فریفتہ ہو کر شیریں کلام کرنے لگا۔

अथthen
अथ:
Avyaya (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भ-बोधक (then/now)
प्राहsaid/spoke
प्राह:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह् (धातु √अह्/ब्रू)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
प्रियम्dear/pleasant
प्रियम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; विशेषणम्
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
एकाकीalone
एकाकी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएकाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम्
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, अव्ययवत्-पूर्वपद (compound member); ‘पुरः’ इत्यस्य विशेषणम्
पुरःस्थितःstanding in front
पुरःस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुरः-स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; पुरः + √स्था)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past participle in adjectival use); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अव्ययीभावः (पुरः + स्थित)
धृत्वाhaving placed/kept
धृत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√धृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
दूरतरेat a farther distance
दूरतरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदूरतरा (प्रातिपदिक; दूर + तर)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; विशेषणम्
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
रूपेणby (her) beauty/form
रूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्
मोहितःbewildered/enchanted
मोहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√मुह् (धातु) → मोहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya; speaker not explicit in verse)

Type: kshetra

Listener: saddvijāḥ

Scene: A lone dānava stands respectfully yet calculatingly before a radiant maiden; in the distance, his army waits—standards and weapons faint on the horizon—while he speaks with honeyed expression, eyes captivated.

D
Devī
M
Mahiṣa (implied later)
A
Army (sainya)

FAQs

Desire and fascination can cloud discernment; Purāṇic narratives often show how मोह (infatuation) becomes the doorway to adharma.

This verse is part of the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya narrative arc; the snippet itself does not name a specific tīrtha.

None is stated in this verse; it is narrative setup.