Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

तत्र पश्यसि यन्नाशं स्वकुटुम्बसमुद्भवम् । हिताय तदवस्थायास्तद्भविष्यत्यसंशयम्

tatra paśyasi yannāśaṃ svakuṭumbasamudbhavam | hitāya tadavasthāyāstadbhaviṣyatyasaṃśayam

وہاں جو تباہی تم اپنے ہی خاندان کے اندر سے اٹھتی دیکھتی ہو—جان لو کہ وہ اسی حالت کی بھلائی کے لیے ہوگی؛ اس میں کوئی شک نہیں۔

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
पश्यसिyou see
पश्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular)
यत्which/that (object)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case/कर्म), एकवचन
नाशम्destruction
नाशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
स्वकुटुम्बसमुद्भवम्arising from your own family
स्वकुटुम्बसमुद्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कुटुम्ब (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वकुटुम्बस्य समुद्भवः = from one’s own family)
हितायfor the good (of)
हिताय:
Sampradana (Beneficiary/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; चतुर्थी (4th case/सम्प्रदान), एकवचन; प्रयोजन/उद्देश्यवाचक दत्तिविभक्ति
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th case/सम्बन्ध), एकवचन; ‘अवस्थायाः’ इत्यस्य विशेषणम्
अवस्थायाःof the condition/state
अवस्थायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअवस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st case/कर्ता), एकवचन; ‘भविष्यति’ इत्यस्य कर्तृपदम्
भविष्यतिwill be/happen
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावप्रायं क्रियाविशेषणरूपेण; नपुंसकलिङ्ग-द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial accusative)

Unspecified in snippet (continuation of the same narrative voice)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Pilgrim/kingly interlocutor (contextual; not explicit in verse)

Scene: A seer-like figure consoles a distressed listener, pointing beyond visible family-ruin to an unseen auspicious outcome; the background hints at a western seashore tīrtha with temple silhouettes and pilgrims.

FAQs

Events that look ruinous may still serve a dharmic good within the larger cosmic order.

Not specified in this verse; the tīrtha context lies outside the snippet.

None.