Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

श्रुत्वा कोपगतां वार्तामुपशामकृतां तथा । गार्हस्थ्याप्रतिपन्नानां वाक्यैर्भार्यासमुद्भवैः

śrutvā kopagatāṃ vārtāmupaśāmakṛtāṃ tathā | gārhasthyāpratipannānāṃ vākyairbhāryāsamudbhavaiḥ

اس نے یہ خبر بھی سنی کہ غضب بھڑکا تھا، اور پھر خانہ داری میں قائم اُن لوگوں کی بیویوں کے اُٹھے ہوئے کلمات سے وہ غضب فرو بھی ہو گیا۔

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
कोपगताम्gone into anger; angry
कोपगताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकोप + गत (गम् धातु, क्त)
Formतत्पुरुष-समासः (कोपं गता); भूतकृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वार्ताम्’ इति विशेषणम्
वार्ताम्news/account
वार्ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवार्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
उपशामकृताम्made pacifying/soothing
उपशामकृताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootउपशाम + कृत (कृ धातु, क्त)
Formतत्पुरुष-समासः (उपशामः कृतः/कृता); भूतकृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वार्ताम्’ इति विशेषणम्
तथाthus/also
तथा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक/समुच्चयार्थक (adverb: ‘thus/also’)
गार्हस्थ्यby household-life/householder state
गार्हस्थ्य:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगार्हस्थ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; ‘गार्हस्थ्येन’ इत्यर्थे (Vedic/poetic shortening)
अप्रतिपन्नानाम्of those who had not accepted/undertaken
अप्रतिपन्नानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअ-प्रति-पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), बहुवचनम्; ‘...नाम्’ सम्बन्धे
वाक्यैःwith words
वाक्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), बहुवचनम्
भार्याof (the) wife
भार्या:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्; समासे पूर्वपदम्
समुद्भवैःarisen from
समुद्भवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-भू (धातु) + वै (णिच्/तद्धित-प्रत्यय; ‘उद्भव’ प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘वाक्यैः’ इति विशेषणम् (उद्भव-जात)

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this snippet)

Type: kshetra

Scene: A report is delivered to the king: anger flared among householders but was calmed by the wives’ words; the king listens thoughtfully, the atmosphere settling from tension to peace.

W
wives (bhāryāḥ)
H
householders (gārhasthya)

FAQs

Even intense anger can be calmed through dharmic speech and household virtue, showing the stabilizing power of righteous family life.

This verse sits within a Tīrthamāhātmya sequence of Nāgarakhaṇḍa, Adhyāya 113; the exact tīrtha name is not stated in this single shloka.

No direct ritual (snāna, dāna, japa) is prescribed in this verse; it describes a narrative circumstance of pacification.