Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

सा भूयोपि हृताऽस्माकं क्षत्रियैर्बलवत्तरैः । तिरस्कृत्य द्विजान्सर्वांल्लीलयापि मुहुर्मुहुः

sā bhūyopi hṛtā'smākaṃ kṣatriyairbalavattaraiḥ | tiraskṛtya dvijānsarvāṃllīlayāpi muhurmuhuḥ

پھر بھی یہ ہم سے زیادہ زور آور کشتریوں نے چھین لیا، اور وہ بار بار، حتیٰ کہ کھیل ہی کھیل میں بھی، تمام دِوِجوں کی توہین کرتے رہے۔

साshe/that (woman)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
भूयःagain, further
भूयः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
हृताwas taken away, abducted
हृता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootहृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
अस्माकम्of us, our
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
क्षत्रियैःby the kṣatriyas
क्षत्रियैः:
Karana/Agent-in-passive (करण/कर्तृ-भाव)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
बलवत्तरैःstronger, more powerful
बलवत्तरैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक) + तर (तुलनात्मक-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (comparative) क्षत्रियैः इति विशेष्यस्य
तिरस्कृत्यhaving insulted, disregarding
तिरस्कृत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootतिरस् + कृ (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
द्विजान्the twice-born (brāhmaṇas)
द्विजान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण द्विजान् इति
लीलयाplayfully, as a sport
लीलया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
अपिeven, also
अपि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb); पुनरुक्ति (reduplication for emphasis)

Brāhmaṇas

Type: kshetra

Scene: A group of brāhmaṇas, carrying waterpots and manuscripts, are mocked and pushed aside by armed kṣatriyas; the sacred landscape remains in the background, suggesting a tīrtha whose peace is disturbed.

K
Kṣatriyas
D
Dvijas (Brāhmaṇas)

FAQs

Power without dharma leads to repeated injustice; honoring sacred communities is presented as essential to righteous rule.

The verse supports the Tīrthamāhātmya narrative by motivating the need for a protected sacred settlement in the Nāgarakhaṇḍa kṣetra.

None; the verse describes social wrongdoing (tiraskāra) as a dharmic failure.