Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

लंकाद्वारे स्थितो यो वै सेतुखण्डे महेश्वरः । प्रभाते कुरुते तस्य स्वयं पूजां विभीषणः

Transliteration

laṃkādvāre sthito yo vai setukhaṇḍe maheśvaraḥ | prabhāte kurute tasya svayaṃ pūjāṃ vibhīṣaṇaḥ

Translation

سیتو کھنڈ میں لنکا کے دروازے پر جو مہیشور قائم ہیں، اُن کی پوجا وبھیषण خود سحر کے وقت کرتا ہے۔

Word by Word

• लङ्काद्वारे: at the gate of Laṅkā
• लङ्काद्वारे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लङ्का + द्वार (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘लङ्कायाः द्वारे’); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• स्थितः: standing/located
• स्थितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Relative subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय (निश्चयार्थक/पादपूरण)

• सेतुखण्डे: in the Setu-section
• सेतुखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सेतु + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘सेतोः खण्डे’); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• महेश्वरः: Maheśvara (Śiva)
• महेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रभाते: in the morning
• प्रभाते: Kala (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: प्रभात (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कालाधिकरण

• कुरुते: does/performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• तस्य: of him/of that (deity)
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन

• स्वयं: personally
• स्वयं: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (स्वकृत्ये/स्वतः)

• पूजां: worship
• पूजां: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विभीषणः: Vibhīṣaṇa
• विभीषणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narratorial voice within Tīrthamāhātmya (contextual Purāṇic narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Laṅkā-dvāra Maheśvara (Setu-khaṇḍa)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: At first light, Vibhīṣaṇa stands before a coastal liṅga shrine called ‘Maheśvara at Laṅkā’s gate’; the sea glows, and the shrine feels like a sentinel at the edge of worlds.

Characters & Entities

• Vibhīṣaṇa
• Maheśvara (Śiva)
• Laṅkā
• Setu (Setukhaṇḍa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Personal, time-bound worship (especially at dawn) is praised as a mark of sincere bhakti and dharmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Setu-khaṇḍa area near the ‘gateway of Laṅkā,’ linked in Purāṇic geography with Setubandha/Rāmeśvaram.

What ritualistic prescription is mentioned?

Prabhāta-pūjā—performing Śiva worship at dawn.