Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 66
Devanagari script
क्षुत्पिपासादयो दोषा न विद्यंतेऽत्र ते किल । स्वर्गे स्थितस्य यच्चैतत्तत्किमेवंविधं मम
Transliteration
kṣutpipāsādayo doṣā na vidyaṃte'tra te kila | svarge sthitasya yaccaitattatkimevaṃvidhaṃ mama
Translation
“کہتے ہیں کہ یہاں بھوک اور پیاس جیسے عیب نہیں ہوتے۔ اگر میں سُوَرگ میں مقیم ہوں تو پھر میری یہ حالت ایسی کیوں ہے؟”
Word by Word
क्षुत्-पिपासा-आदयःhunger, thirst, and the like
क्षुत्-पिपासा-आदयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षुत् (प्रातिपदिक) + पिपासा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन; द्वन्द्व-समासः (क्षुत् च पिपासा च) + आदयः (etc.)
दोषाःfaults / afflictions
दोषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक निपात
विद्यन्तेexist / are found
विद्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
अत्रhere
अत्र:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
तेyou
ते:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता) वा सम्बोधनार्थे; एकवचन/बहुवचन-रूपसाम्य (context: ‘for you/your’—here likely dative/possessive sense is not; taken as संबोधन/प्रथमा plural ‘you’); सर्वनाम
किलindeed / they say
किल:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formअव्यय; खलु/इति-प्राय निपात (indeed/it is said)
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
स्थितस्यof (one) who is situated
स्थितस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally) ‘स्थित’; पुल्लिङ्ग/नपुंसक; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
यत्which
यत्:
Karta/Karma (contextual)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
चand
च:
Connector (सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
एतत्this
एतत्:
Karta/Karma (contextual)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशवाचक (this)
तत्that
तत्:
Karta/Karma (contextual)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशवाचक (that)
किम्what? / why?
किम्:
Predicate nominal (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
एवंविधम्of this kind / such
एवंविधम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएवंविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
ममof me / for me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
Speaker
Narrator (questioning Brahmā)
Visual Art Cues
Scene: A questioning figure gestures toward the celestial surroundings as if saying: ‘If this is heaven, why am I hungry?’ Brahmā or celestial witnesses remain poised to answer.
Characters & Entities
B
BrahmāS
SvargaFAQs
Heavenly status does not erase specific karmic debts; unfulfilled duties can manifest as suffering even amid celestial privilege.
No earthly tīrtha is referenced in this verse.
None directly; it is a doctrinal question prompting karmic explanation.