Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14
Devanagari script
न मया दर्शनं भूयस्तव कार्यं कथंचन । न स्थातव्यं च देशेऽपि यदि मे वांछसि प्रियम्
Transliteration
na mayā darśanaṃ bhūyastava kāryaṃ kathaṃcana | na sthātavyaṃ ca deśe'pi yadi me vāṃchasi priyam
Translation
کسی طرح بھی اب تمہیں میرا دیدار دوبارہ کرنے کی کوشش نہیں کرنی۔ اور اس دیس میں بھی نہ ٹھہرنا—اگر تم میری خوشنودی چاہتے ہو۔
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध particle) = not
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचन; कर्तृकरणे/हेतौ (by me)
दर्शनम्seeing, meeting
दर्शनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्मरूपेण (object of implied verb ‘to be done/allowed’)
भूयःagain
भूयः:
Kriya-vishesana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरावृत्तिवाचक) = again, further
तवof you/your
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
कार्यम्to be done; duty
कार्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थः: duty/thing to be done; अत्र निषेधवाक्ये (not to be done)
कथंचनin any way
कथंचन:
Kriya-vishesana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथंचन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध-प्रबलक/प्रकारवाचक) = in any way/at all
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
स्थातव्यम्should be stayed (must stay)
स्थातव्यम्:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्ययान्त, gerundive/obligatory) √स्था; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; अर्थः: must be stayed/should stay (here: should not stay)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) = and
देशेin the country
देशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (अप्यर्थ/अवधारण) = even/also
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (शर्त/conditional) = if
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/सम्बन्ध) एकवचन (enclitic)
वांछसिyou desire
वांछसि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवाञ्छ् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/present); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; अर्थः: you desire
प्रियम्what is dear (to me)
प्रियम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; अर्थः: what is dear/pleasing (object of वांछसि)
Speaker
Rāma
Visual Art Cues
Scene: Rāma’s face still wet with tears, yet his hand signals ‘do not return’; Lakṣmaṇa stands motionless, absorbing the finality; the palace doorway frames the separation.
Characters & Entities
R
RāmaL
LakṣmaṇaFAQs
Dharma sometimes demands strict boundaries and painful separation to uphold a higher order.
Not stated in this verse.
None.