Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 82

Devanagari script

देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं प्रादुर्भूतो हरिस्तदा । तान्दृष्ट्वा सहसा विष्णुर्गरुडोपरि संस्थितः

Transliteration

devānāṃ kāryasiddhyarthaṃ prādurbhūto haristadā | tāndṛṣṭvā sahasā viṣṇurgaruḍopari saṃsthitaḥ

Translation

تب دیوتاؤں کے کام کی تکمیل کے لیے ہری ظاہر ہوا۔ انہیں دیکھتے ہی وِشنو فوراً گَرُڑ پر متمکن ہو کر نمودار ہوا۔

Word by Word

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• कार्यसिद्ध्यर्थम्: for the accomplishment of the task
• कार्यसिद्ध्यर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: कार्यसिद्धि + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—कार्यस्य सिद्धिः (कार्यसिद्धि) तस्य अर्थः (purpose)

• प्रादुर्भूतः: manifested, appeared
• प्रादुर्भूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रादुर् + भू (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृत् (Past participle/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (Pronoun), पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)

• सहसा: suddenly
• सहसा: Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (adverb of manner)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• गरुडोपरि: upon Garuḍa
• गरुडोपरि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: गरुड + उपरि (अव्यय)
• Form: अव्यय (postposition/adverb) ‘उपरि’; पूर्वपद ‘गरुड’ (Subanta) के साथ समासवत् प्रयोग; अर्थे—‘गरुडस्य उपरि’

• संस्थितः: seated/positioned
• संस्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + स्था (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृत् (Past participle/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Hari suddenly appears for the gods’ mission, radiant and composed, seated upon Garuḍa, facing the assembled devas.

Characters & Entities

• Hari
• Viṣṇu
• Garuḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace manifests when dharmic aims require support; the Lord responds to sincere dependence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the Lord’s manifestation.