Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

कस्मात्त्वया धरमराज नो नीतोऽयं नृपो महान् । यम दूतसहायश्च भीतवत्प्रतिभासि मे

kasmāttvayā dharamarāja no nīto'yaṃ nṛpo mahān | yama dūtasahāyaśca bhītavatpratibhāsi me

“اے دھرم راج! تُو نے اس عظیم بادشاہ کو کیوں نہیں لے گیا؟ اے یم! اپنے دوتوں کی مدد کے باوجود تُو مجھے خوف زدہ دکھائی دیتا ہے۔”

कस्मात्from what (cause); why
कस्मात्:
Apadana (Source/cause/अपादान)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
धर्मराजO Dharmarāja
धर्मराज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootधर्मराज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (धर्मस्य राजा); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
नःof us; our
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम
नीतः(has been) led; taken
नीतः:
Kriya (Predicate/क्रियासमान)
TypeVerb
Rootनी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle) used predicatively; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (अयं नृपः)
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
नृपःking
नृपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महान्great
महान्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (नृपः)
यमO Yama
यम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
दूतसहायः(you) with messengers as helpers
दूतसहायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक) + सहाय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दूतः सहायः / दूतैः सहायः = 'having messengers as helpers'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (त्वम्)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
भीतवत्like a frightened person
भीतवत्:
Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभीत (√भी + क्त) + वत् (तद्धित)
Formअव्यय (उपमान/प्रकारवाचक; 'like one afraid')
प्रतिभासिyou appear
प्रतिभासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभास् (धातु) + प्रति (उपसर्ग)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Experiencer/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/सम्प्रदान) एकवचन; सर्वनाम

Kāla (Time), addressing Yama (Vaivasvata/Dharmarāja)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: Kāla confronts Yama directly, pointing out Yama’s fear despite having messengers; the king’s presence is implied as the contested subject.

K
Kāla
D
Dharmarāja (Yama)
Y
Yamadūtas
K
King (nṛpa)

FAQs

The verse dramatizes how sacred power can humble even the enforcers of cosmic law, pointing to the supremacy of Śiva’s domain.

Kedāra-kṣetra, implied as the reason Yama’s usual certainty becomes hesitation.

None.