Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तस्माद्वह्निं प्रवेक्ष्यामि सार्धमाभ्यामसंशयम् । आपृष्टोऽस्यधुना स्नेहान्मम देहि जलांजलिम्

Transliteration

tasmādvahniṃ pravekṣyāmi sārdhamābhyāmasaṃśayam | āpṛṣṭo'syadhunā snehānmama dehi jalāṃjalim

Translation

اس لیے میں بے شک اِن دونوں کے ساتھ آگ میں داخل ہوں گا۔ اب محبت کے سبب رخصت چاہتا ہوں—مجھے وداعی نذر کے طور پر پانی کی ایک چُلو عطا کیجیے۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore, from that
• तस्मात्: अपादान (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्

• वह्निम्: fire
• वह्निम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रवेक्ष्यामि: I will enter
• प्रवेक्ष्यामि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र-√विश् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सार्धम्: together with
• सार्धम्: सहकारक (Accompaniment)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: सहकारक-अव्ययम् (adverb/preposition: 'together with')

• आभ्याम्: with these two
• आभ्याम्: सहकारक (Accompaniment)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्विवचनम्, तृतीया/सप्तमी विभक्तिः; अत्र 'सार्धम्' इत्यनेन तृतीया (Instrumental)

• असंशयम्: without doubt, certainly
• असंशयम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अ- (निषेध) + संशय (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्ययवत् प्रयोगः; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनरूपेण अव्ययीभावः (certainly)

• आपृष्टः: having taken leave
• आपृष्टः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ-√पृच्छ् (धातु) → आपृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त/PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; (अहम् इति लुप्तम्)

• अस्य: of him/this (person)
• अस्य: सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी विभक्तिः, एकवचनम्

• अधुना: now
• अधुना: काल (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• स्नेहात्: out of affection
• स्नेहात्: हेतु (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी विभक्तिः, एकवचनम्; हेत्वर्थे (ablative of cause)

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्तिः, एकवचनम्

• देहि: give
• देहि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• जलाञ्जलिम्: a handful of water (water-offering)
• जलाञ्जलिम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (जलस्य अञ्जलिः)

Speaker

Indradyumna (mahīpati)

Visual Art Cues

Scene: A decisive moment before entering fire: the protagonist declares he will enter the flames with two companions; he asks for a final handful of water as a farewell offering, surrounded by tense witnesses and the glow of Agni.

Characters & Entities

• Indradyumna
• Vahni (fire)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True resolve (niścaya) and dharmic sincerity are shown even in crisis, accompanied by respectful leave-taking and gratitude.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is explicitly named in this verse; the focus is on the narrative moment and dharmic conduct.

What ritualistic prescription is mentioned?

Jalāñjali—offering water in joined palms—appears as a farewell/last honoring gesture.