Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 47

रुदन्तीं भगवन्नेतां त्राह्युत्तिष्ठेति सर्वतः । तासां तदाकर्ण्य वचो मुनिर्भद्रतपोनिधिः

rudantīṃ bhagavannetāṃ trāhyuttiṣṭheti sarvataḥ | tāsāṃ tadākarṇya vaco munirbhadrataponidhiḥ

‘بھگوان! اسے بچائیے—یہ رو رہی ہے! فوراً اٹھ کھڑے ہوں!’ وہ ہر طرف سے فریاد کرنے لگیں۔ ان کی بات سن کر، وہ مُنی—ریاضت کا مبارک خزانہ—(کارروائی کو آمادہ ہوا)۔

रुदन्तीम्crying
रुदन्तीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु) + शतृ (वर्तमान-कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (Present Active Participle/शतृ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘एताम्’ इत्यस्य विशेषणम्
भगवन्O Lord/Venerable one
भगवन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
एताम्this (girl)
एताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
त्राहिprotect (her)!
त्राहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्रा (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
उत्तिष्ठrise up!
उत्तिष्ठ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + स्था (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus
इति:
Discourse marker (इति-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक)
सर्वतःfrom all sides
सर्वतः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय; सर्व-प्रभव)
Formअव्यय (देश/परितः सूचक)
तासाम्of them (the women)
तासाम्:
Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वचः’ इत्यस्य विशेषणम्
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ + कर्ण्/कृ (धातु: कर्ण् ‘to hear’) + ल्यप् (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
वचःwords/speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भद्रतपोनिधिःthe auspicious treasure of austerity (epithet of the sage)
भद्रतपोनिधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभद्र + तपस् + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (‘भद्रं तपः यस्य’/‘तपसां निधिः’ भावः) — प्रशस्त-तपः-निधिः (epithet)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced—Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)

Scene: Companions surround the sage, pleading from all sides: ‘Save her, she is crying—rise!’ The sage, austere and radiant, turns from stillness to action.

M
Muni (sage)

FAQs

Austerity and spiritual authority are meant for protection of beings; the righteous are invoked to rise and defend dharma.

No explicit tīrtha is named in this verse.

None; it depicts an urgent appeal for protection.