Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

सच्छास्त्रेभ्य इति श्रुत्वा पूजयाम्यहमीश्वरम् । त्रिकालं श्रद्धया पत्रैः श्रीवृक्षस्य त्रिभिस्त्रिभिः

Transliteration

sacchāstrebhya iti śrutvā pūjayāmyahamīśvaram | trikālaṃ śraddhayā patraiḥ śrīvṛkṣasya tribhistribhiḥ

Translation

سچے شاستروں سے یہ سن کر میں عقیدت کے ساتھ تریکال ایشور کی پوجا کرتا ہوں—شری ورکش (بیل) کے پتے ہر بار تین تین چڑھا کر۔

Word by Word

• सत्: good, true
• सत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: उपसर्गरूपेण पूर्वपदम्; ‘सत्’ = शुभ/सम्यक् (good/true)

• शास्त्रेभ्यः: from the scriptures
• शास्त्रेभ्यः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शास्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), बहुवचनम्

• इति: thus
• इति: Vacana-paryavasana (Quotation marker/इत्यर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम्: ‘having heard’

• पूजयामि: I worship
• पूजयामि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट्-लकारः, उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• ईश्वरम्: the Lord
• ईश्वरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• त्रिकालम्: thrice daily
• त्रिकालम्: Kala-adhikarana (Time extent/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रि-काल (प्रातिपदिक; घटकाः: त्रि + काल)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कालपरिमाणवाचकं (three times a day)

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पत्रैः: with leaves
• पत्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• श्रीवृक्षस्य: of the śrī-tree (bilva)
• श्रीवृक्षस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: श्री-वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• त्रिभिः: with three
• त्रिभिः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; संख्याविशेषणम् (पत्रैः)

• त्रिभिः: (again) with three
• त्रिभिः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; पुनरुक्तिः (emphatic repetition: ‘three and three’)

Speaker

Devotee/Narrated first-person voice (within the narrative; specific speaker not explicit in snippet)

Visual Art Cues

Scene: Triptych of the same devotee worshipping Śiva at dawn, noon, and dusk; each time offering a triad of bilva leaves, with changing light and temple ambience.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Śrīvṛkṣa (Bilva tree)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Scripture-guided daily discipline (trikāla pūjā) offered with faith is upheld as an ideal form of devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular site is specified; the verse highlights a universal Śaiva observance.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship Śiva three times daily, offering three bilva leaves at each worship.