Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 97

Devanagari script

ततः सती सा मत्स्पर्शदूषितांगी तपस्विनी । मया विमुक्ता स्नात्वा मां तथैवानुशशाप ह

Transliteration

tataḥ satī sā matsparśadūṣitāṃgī tapasvinī | mayā vimuktā snātvā māṃ tathaivānuśaśāpa ha

Translation

پھر وہ ستی تپسوی عورت—میرے لمس سے آلودہ بدن والی—جب میرے ہاتھوں رہائی پائی تو اس نے غسل کیا اور اسی طرح مجھ پر لعنت (شاپ) جاری کی۔

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikaraṇa (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) = indeclinable adverb ‘then/thereafter’

• सती: the virtuous woman (Satī)
• सती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सत् (धातु √अस् ‘to be’) + क्तिन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वर्तमानकृदन्त/विशेषण ‘being, virtuous’

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• मत्स्पर्शदूषिताङ्गी: whose limbs were tainted by my touch
• मत्स्पर्शदूषिताङ्गी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मत् (सर्वनाम) + स्पर्श (प्रातिपदिक) + दूषित (कृदन्त, √दूष्) + अङ्गी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—‘मत्स्पर्शेन दूषितानि अङ्गानि यस्याः’ (षष्ठी/तृतीया-तत्पुरुष-प्राय)

• तपस्विनी: the ascetic woman
• तपस्विनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘by me’

• विमुक्ता: released, freed
• विमुक्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि + √मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya-visheṣaṇa (पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: √स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वान्त अव्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) = ‘having bathed’

• माम्: me
• माम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• तथा: thus
• तथा: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) = ‘thus/in that manner’

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• अनुशशाप: cursed
• अनुशशाप: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु + √शप् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ह: indeed (particle)
• ह: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: निपात (expletive/particle, narrative emphasis)

Speaker

Unspecified narrator (first-person within the story)

Visual Art Cues

Scene: A radiant female ascetic, austere and composed, steps to water, bathes to remove the taint of unwanted touch, then turns with stern clarity to utter a curse; the offender stands aside, chastened.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity and chastity are protected by tapas; violation brings immediate moral and spiritual consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; bathing (snāna) is mentioned without location.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) is implied as purification after defilement.