Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

ततः संस्थापितं लिंगं प्राग्जन्म स्मरता मया । ततः प्रभृति लिंगानि घृतेनाच्छादयाम्यहम्

Transliteration

tataḥ saṃsthāpitaṃ liṃgaṃ prāgjanma smaratā mayā | tataḥ prabhṛti liṃgāni ghṛtenācchādayāmyaham

Translation

پس میں نے اپنے پچھلے جنم کو یاد کرتے ہوئے لِنگ کی پرتیِشٹھا کی؛ اور اسی وقت سے میں لِنگوں کو گھی سے ڈھانپ کر پوجا کرتا ہوں۔

Word by Word

• ततः: then/thereupon
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/अनन्तरार्थक (thereupon/from that)

• संस्थापितम्: installed
• संस्थापितम्: Karma (Object predicate/कर्म-विधेय)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु) → संस्थापित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इति विधेय-विशेषण (set up/installed)

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन

• प्राग्जन्म: in a former birth
• प्राग्जन्म: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: प्राक् (अव्यय) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास (प्राक् + जन्म); अव्यय; कालवाचक (formerly/before birth i.e., in a previous birth)

• स्मरता: by (me) remembering
• स्मरता: Karana (Instrument/Agentive means/करण)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) → स्मरत् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन; ‘मया’ इत्यस्य विशेषण (by me, remembering)

• मया: by me
• मया: Karana (Agent in passive sense/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन

• ततः: thereafter
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक (thereafter)

• प्रभृति: from then on
• प्रभृति: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रभृति (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भबोधक (from that time onward)

• लिङ्गानि: liṅgas
• लिङ्गानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन

• घृतेन: with ghee
• घृतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन

• आच्छादयामि: I cover
• आच्छादयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-छद् (धातु)
• Form: लट् (Present); उत्तमपुरुष (1st person); एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा; एकवचन

Speaker

Unspecified narrator (first-person devotee)

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Not specified

Visual Art Cues

Scene: A king/devotee installs a Śiva-liṅga with ritual vessels; thereafter he repeatedly anoints and covers multiple liṅgas with ghee, creating a shining sanctum.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Ghṛta (ghee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembered grace becomes disciplined practice: past merit inspires steady, lifelong (and multi-life) worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears in this verse; the focus is on liṅga installation and devotional observance.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā (establishing a liṅga) and ghṛta-ācchādana—covering/adorning the liṅga with ghee as worship.