Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 91
Devanagari script
कृत्वा राज्यं च वर्षाणि षट्त्रिंशत्तदनन्तरम् । महाप्रस्थानधर्मेण पृथिवीं परिचरिष्यथ
Transliteration
kṛtvā rājyaṃ ca varṣāṇi ṣaṭtriṃśattadanantaram | mahāprasthānadharmeṇa pṛthivīṃ paricariṣyatha
Translation
چھتیس برس تک راج کرنے کے بعد، اس کے بعد مہاپرستھان کے دھرم کے مطابق تم زمین پر تیاگ اور تیرتھ یاترا کرتے ہوئے بھٹکو گے۔
Word by Word
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Sambandha (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
राज्यम्kingdom, rule
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'कृत्वा' इत्यस्य कर्म
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
Karma (Extent/परिमाण-कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; कालपरिमाण (duration)
षट्six
षट्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषट् (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्या, अव्ययवत्; 'त्रिंशत्' इत्यनेन सह संख्यासमासार्थे
त्रिंशत्thirty
त्रिंशत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रिंशत् (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्या; 'वर्षाणि' इत्यस्य परिमाण-विशेषण
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'अनन्तरम्' इत्यस्य विशेषण
अनन्तरम्after that
अनन्तरम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative of time)
महाप्रस्थानधर्मेणby the rule of the great departure
महाप्रस्थानधर्मेण:
Karana (Means/Manner/करण)
TypeNoun
Rootमहा + प्रस्थान + धर्म (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (महत् प्रस्थानम् इति; तस्य धर्मः), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/प्रकार
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
परिचरिष्यथyou (pl.) will traverse/serve
परिचरिष्यथ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-चर् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, बहुवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvara-khaṇḍa narration context)
Characters & Entities
M
MahāprasthānaFAQs
Worldly duty (rājya-dharma) is to be completed, and then one should turn to renunciation and pilgrimage as a sanctifying final discipline.
No single tirtha is named in this verse; it frames a dharmic transition toward pilgrimage across the earth.
The prescription is the observance of mahāprasthāna-dharma—undertaking a renunciant journey after completing one’s royal responsibilities.