Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

इत्युक्त्वा वचनं भीमो ह्यनुवव्राज तं नृपम् । राजापि सानुगो यातो न साध्विति मुहुर्ब्रुवन्

ityuktvā vacanaṃ bhīmo hyanuvavrāja taṃ nṛpam | rājāpi sānugo yāto na sādhviti muhurbruvan

یہ بات کہہ کر بھیم اس بادشاہ کے پیچھے چل پڑا۔ بادشاہ بھی اپنے خدام کے ساتھ روانہ ہوا اور بار بار کہتا رہا: “یہ مناسب نہیں۔”

itithus
iti:
Vakyopapada (Quotation-marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
uktvāhaving said
uktvā:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु) → uktvā (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
vacanamspeech, words
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
bhīmaḥBhīma
bhīmaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhīma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
anuvavrājafollowed
anuvavrāja:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootanu + vraj (व्रज् धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
tamthat (him)
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
nṛpamking
nṛpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
rājāthe king
rājā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
apialso
api:
Samuccaya (Addition/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/particle: also)
sānugaḥwith attendants
sānugaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (प्रातिपदिक) + anuga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (अनुगैः सह) = 'with followers'
yātaḥwent
yātaḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (या धातु) → yāta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) परस्मैपद-भावे, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'गच्छन्/गतः' अर्थे
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
sādhuproper, right
sādhu:
Vakyartha (Sentence predicate/वाक्यार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsādhu (अव्यय/सुबन्त-प्रयोग)
Formअव्यय (predicative particle: 'proper/right')
iti(saying) thus
iti:
Vakyopapada (Quotation-marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
muhuḥagain and again
muhuḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootmuhuḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: repeatedly)
bruvansaying
bruvan:
Karta (Agent-participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootbrū (ब्रू धातु) → bruvat (शतृ/वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; rājā इत्यस्य विशेषणम्

Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa frame)

Scene: A procession: Bhīma strides after the king; the king walks with attendants, turning back repeatedly with a worried gesture, uttering ‘na sādhu’.

B
Bhīma
K
King (nṛpa/rājā)

FAQs

When dharma is doubted, wise caution arises; ignoring repeated warnings can lead to consequences.

No tīrtha is referenced in this narrative verse.

None; it narrates the king’s repeated moral objection.