Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23

ततो मां वा कथं वीरं न स्तौषि त्वं युधिष्ठिर । येन त्वं रक्षितः पूर्वं लाक्षागेहाग्निमध्यतः

tato māṃ vā kathaṃ vīraṃ na stauṣi tvaṃ yudhiṣṭhira | yena tvaṃ rakṣitaḥ pūrvaṃ lākṣāgehāgnimadhyataḥ

پھر اے بہادر یُدھشٹھِر! تُو مجھے، اُس جنگجو کو، کیسے نہیں سراہتا جس نے پہلے تجھے لاک کے گھر کی آگ کے بیچ سے بچایا تھا؟

tataḥthen/therefore
tataḥ:
Discourse (Connector)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formसम्बन्ध/अनन्तरार्थक अव्यय (then/therefore)
māmme
mām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
or
:
Samuccaya/Option (Particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or)
kathamhow
katham:
Question (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय/प्रश्न)
Formप्रश्नार्थक अव्यय (how?)
vīramhero
vīram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘mām’ इत्यस्य विशेषणवत् (appositional)
nanot
na:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
stauṣiyou praise
stauṣi:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootstu (धातु)
Formलट्, मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
yudhiṣṭhiraO Yudhiṣṭhira
yudhiṣṭhira:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootyudhiṣṭhira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
yenaby whom
yena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
rakṣitaḥprotected/saved
rakṣitaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate)
TypeAdjective
Rootrakṣ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘tvam’ इत्यस्य विशेषणम्
pūrvamformerly
pūrvam:
Kāla-adhikaraṇa (Time)
TypeIndeclinable
Rootpūrvam (अव्यय)
Formकालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
lākṣā-geha-agni-madhyataḥfrom the midst of the lac-house fire
lākṣā-geha-agni-madhyataḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootlākṣā (प्रातिपदिक) + geha (प्रातिपदिक) + agni (प्रातिपदिक) + madhya (प्रातिपदिक)
Formसमासान्तात् पञ्चमी (Ablative/5th) एकवचन; ‘-taḥ’ इति तसिल्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाववत् प्रयोग (from the midst of...)

Deducted (contextual): Bhīma (implied by boasting of saving Yudhiṣṭhira and later slaying Jarāsandha)

Tirtha: Lākṣāgṛha-smṛti-sthāna (epic memory-site)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Flashback tableau: the blazing lac house, smoke and flames; a heroic rescuer leading Yudhiṣṭhira (and implied brothers/mother) through a hidden passage—contrasted with the present admonition to praise the savior.

Y
Yudhiṣṭhira
L
Lākṣāgṛha (house of lac)

FAQs

Remember protection received and cultivate gratitude; acknowledging helpers is part of dharma.

No tīrtha is mentioned; the verse recalls an itihāsa event (the lac-house fire) to teach ethical remembrance.

None.