Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51
Devanagari script
तदस्माकमिदं दुःखं सर्वकालविधानतः । मा शोचस्त्वं च तनय न ते दोषोऽस्ति चाण्वपि
Transliteration
tadasmākamidaṃ duḥkhaṃ sarvakālavidhānataḥ | mā śocastvaṃ ca tanaya na te doṣo'sti cāṇvapi
Translation
“پس ہمارا یہ غم زمانے کے حکم سے آیا ہے۔ اے بیٹے، تم رنج نہ کرو—تم میں ذرّہ برابر بھی قصور نہیں۔”
Word by Word
तत्that / therefore
तत्:
Sambandha (Deictic/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशार्थम् (that/therefore)
अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (of us/our)
इदम्this
इदम्:
Karta/Karma (Contextual/प्रकरणानुसार)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (this)
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karta (Predicate-noun/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वकालविधानतःdue to the ordinance of time / fate
सर्वकालविधानतः:
Apadana (Source/cause/अपादान)
TypeNoun
Rootसर्वकालविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, पञ्चमी-विभक्तिः (ablative), एकवचनम्; समासः: सर्व + काल + विधान (निर्धारण/तत्पुरुषः: ‘ordaining of all times/fate’)
माdo not
मा:
Sambandha (Prohibition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (prohibitive particle used with imperative)
शोचःgrieve
शोचः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
तनयO son
तनय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गम्, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (your)
दोषःfault
दोषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्
चeven/and
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अणुa little / slightest
अणु:
Karma (Measure/extent/कर्म)
TypeAdjective
Rootअणु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘अल्प’ अर्थे, ‘अण्वपि’ इति प्रयोगः
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: even/also)
Speaker
Bhīmasena
Visual Art Cues
Scene: An elder/hero speaks with calm authority, hand raised in reassurance; the younger person’s posture lifts slightly as guilt is lifted; the group’s mood turns from grief to steadiness.
Characters & Entities
B
BhīmasenaFAQs
Recognizing kāla (time) and destiny reduces blame; dharma encourages forgiveness and steadiness in adversity.
No tīrtha is mentioned; the verse is a consolatory teaching within the narrative.
None.