Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

भीम उवाच । अधर्मो वापि धर्मोऽस्तु निर्गंतुं नैव शक्नुयाम् । क्षुधा तृषा मया नित्यं वारितुं नैव शक्यते

bhīma uvāca | adharmo vāpi dharmo'stu nirgaṃtuṃ naiva śaknuyām | kṣudhā tṛṣā mayā nityaṃ vārituṃ naiva śakyate

بھیم نے کہا: خواہ یہ ادھرم ہو یا دھرم، میں باہر نکلنے سے اپنے آپ کو روک نہیں سکتا۔ مجھ میں ہمیشہ رہنے والی بھوک اور پیاس کو بھی روکا نہیں جا سکتا۔

भीमःBhīma
भीमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अधर्मःunrighteousness
अधर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle: or)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपात (particle: also/even)
धर्मःrighteousness
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
निर्गन्तुम्to go out/escape
निर्गन्तुम्:
Kriya-artha (Purpose/क्रियार्थ)
TypeVerb
Rootनिर्गम् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (Infinitive), क्रियार्थक-अव्यय (purpose infinitive)
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
शक्नुयाम्I could/be able
शक्नुयाम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
क्षुधाhunger
क्षुधा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तृषाthirst
तृषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्यय (adverbial accusative: always)
वारितुम्to restrain/stop
वारितुम्:
Kriya-artha (Purpose/क्रियार्थ)
TypeVerb
Rootवारि (धातु: √वृ/वारय् caus.) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (Infinitive)
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
शक्यतेis possible
शक्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive)

Bhīma

Scene: A powerful warrior (Bhīma) stands near a water-source, visibly parched and agitated, while a dharmic companion prepares to admonish him; the landscape is austere, emphasizing thirst and moral strain.

B
Bhīma

FAQs

Unruled appetite can push a person to disregard dharma; acknowledging weakness is not the same as overcoming it.

No site is named in this verse; it occurs within a tīrtha-related admonitory dialogue.

None directly; the passage frames the need for discipline (tapas/saṃyama) against hunger and thirst.