Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

वरं वृणीष्व त्वं तस्मान्नागेभ्योऽभिमतं परम् । वरदाः सर्व एव स्म वयं तुभ्यं सुतोषिताः

Transliteration

varaṃ vṛṇīṣva tvaṃ tasmānnāgebhyo'bhimataṃ param | varadāḥ sarva eva sma vayaṃ tubhyaṃ sutoṣitāḥ

Translation

پس تم ناگوں سے اپنی مرضی کے مطابق سب سے اعلیٰ عطیہ—ایک ور—چن لو۔ ہم سب ور دینے والے ہیں، کیونکہ ہم تم سے نہایت خوش ہیں۔

Word by Word

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• वृणीष्व: choose
• वृणीष्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• तस्मात्: from that (group)/therefore
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; सर्वनाम-रूप

• नागेभ्यः: from the Nāgas
• नागेभ्यः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: नाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान) / चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), बहुवचन; सन्दर्भे पञ्चमी (from the Nāgas)

• अभिमतम्: desired/approved
• अभिमतम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभि-मत (प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त-निष्पन्न विशेषण (मत = √मन्/मन्-धातु से क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; वरम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• परम्: supreme/best
• परम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; अभिमतम् वरम् इति विशेषणम्

• वरदाः: boon-givers
• वरदाः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वर-द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वरस्य दाता)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis)

• स्म: indeed (particle)
• स्म: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्मृत्यर्थ/पादपूरण; अस्मि-रूपेण सह (sma with as)

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन

• सुतोषिताः: well-pleased/satisfied
• सुतोषिताः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु-तोष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; उपसर्ग/प्रत्यय: सु- (well)

Speaker

Nāgas (led by Vāsuki)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A circle of radiant Nāgas, pleased, offer a supreme boon to the hero; their serpentine hoods form a protective canopy, suggesting hidden majesty and gratitude.

Characters & Entities

• Nāgāḥ
• Vāsuki
• Suhṛdaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Selfless protection of others ripens into blessings; gratitude becomes a channel for dharmic reward.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly praised; the focus is on the boon-bestowing power of the Nāgas.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is the offering of a boon as a narrative consequence of merit.